Punkty i są końcami odcinka . Długość odcinka jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Odpowiedź: A
Rozwiązanie
Korzystasz ze wzoru . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość odcinka o danych końcach w układzie współrzędnych.
W tej książce: odległość punktu od prostej, równanie prostej, równanie okręgu, odległość punktów, parametr, pole trójkąta, równanie kwadratowe, środek odcinka, długość odcinka, proste równoległe. 122 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.
Punkty i są końcami odcinka . Długość odcinka jest równa
Odpowiedź: A
Korzystasz ze wzoru . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość odcinka o danych końcach w układzie współrzędnych.
Punkty i są końcami odcinka . Długość odcinka jest równa
Odpowiedź: B
.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość odcinka o danych końcach w układzie współrzędnych.
Oblicz długość odcinka , gdzie i .
Odpowiedź:
.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość odcinka, gdy wynik jest liczbą niewymierną.
Dane są punkty i . Wyznacz wszystkie wartości , dla których odcinek ma długość .
Odpowiedź: lub
. Warunek daje , czyli . Stąd lub , więc lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr, dla którego odcinek ma daną długość.
Punkty i są końcami odcinka . Środkiem odcinka jest punkt
Odpowiedź: C
Współrzędne środka to średnie arytmetyczne współrzędnych końców: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć współrzędne środka odcinka.
Środkiem odcinka jest punkt , a jeden z jego końców to . Drugi koniec tego odcinka ma współrzędne
Odpowiedź: A
Skoro jest środkiem, to i . Stąd oraz . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć drugi koniec odcinka na podstawie środka i jednego końca.
Dane są punkty i . Środkiem odcinka jest punkt . Oblicz .
Odpowiedź:
Pierwsza współrzędna środka: , czyli i . Sprawdzenie drugiej współrzędnej: , zgadza się.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr z warunku na środek odcinka.
Wierzchołkami trójkąta są punkty , i . Oblicz długość środkowej tego trójkąta poprowadzonej z wierzchołka .
Odpowiedź:
Środkowa wychodząca z kończy się w środku boku . . Długość: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość środkowej trójkąta o danych wierzchołkach.
Prosta przechodzi przez punkty i . Współczynnik kierunkowy tej prostej jest równy
Odpowiedź: C
Współczynnik kierunkowy to .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez dwa punkty.
Prosta przechodzi przez punkty i . Współczynnik kierunkowy tej prostej jest równy
Odpowiedź: B
.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez dwa punkty o różnych znakach współrzędnych.
Oblicz współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez punkty i .
Odpowiedź:
.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć współczynnik kierunkowy prostej, gdy wynik jest ułamkiem.
Prosta przechodzi przez punkty i . Jej równanie ma postać
Odpowiedź: D
Współczynnik kierunkowy: . Równanie ; punkt daje , więc . Prosta: . Punkt : , zgadza się.
Sprawdzana umiejętność: Wskazać równanie prostej przechodzącej przez dwa dane punkty.
Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty i . Zapisz je w postaci kierunkowej.
Odpowiedź:
. Z równania i punktu : , więc . Prosta: . Sprawdzenie dla : .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie kierunkowe prostej przez dwa punkty.
Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty i . Zapisz je w postaci ogólnej , gdzie , , są liczbami całkowitymi.
Odpowiedź:
. Z punktu : , więc . Prosta: . Mnożysz przez : , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie ogólne prostej przez dwa punkty.
Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty i .
Odpowiedź:
. Z punktu : , więc . Prosta: . Sprawdzenie dla : .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie prostej przez dwa punkty, gdy współczynniki są ułamkowe.
Punkt leży na prostej o równaniu . Wtedy
Odpowiedź: B
Podstawiasz współrzędne punktu do równania prostej: , czyli i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr tak, aby punkt leżał na prostej.
Prosta o równaniu ma współczynnik kierunkowy równy
Odpowiedź: B
Przekształcasz równanie do postaci kierunkowej: , czyli . Współczynnik kierunkowy to .
Sprawdzana umiejętność: Odczytać współczynnik kierunkowy z równania ogólnego prostej.
Prosta o równaniu przecina oś w punkcie , a oś w punkcie . Oblicz długość odcinka i podaj współrzędne jego środka.
Odpowiedź: , środek
Punkt : , więc , , . Punkt : , więc , . . Środek: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość odcinka wyznaczonego przez prostą na osiach układu i jego środek.
Proste o równaniach oraz są równoległe. Wtedy
Odpowiedź: C
Proste są równoległe, gdy mają równe współczynniki kierunkowe: , więc . Wyrazy wolne są różne (), więc proste nie pokrywają się.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr tak, aby dwie proste były równoległe.
Prosta równoległa do prostej i przechodząca przez punkt ma równanie
Odpowiedź: A
Prosta równoległa ma ten sam współczynnik kierunkowy , więc . Punkt : , stąd . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wskazać równanie prostej równoległej do danej i przechodzącej przez dany punkt.
Wyznacz równanie prostej równoległej do prostej , która przechodzi przez punkt .
Odpowiedź:
Prosta ma postać , więc współczynnik kierunkowy wynosi . Szukana prosta: . Punkt : , stąd . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć prostą równoległą do prostej danej równaniem ogólnym.
Prosta przechodzi przez punkty i . Prosta jest równoległa do prostej i przechodzi przez punkt, w którym prosta przecina oś . Wyznacz równanie prostej .
Odpowiedź:
Współczynnik kierunkowy prostej : . Prosta przecina oś w punkcie . Prosta ma postać i przechodzi przez , więc . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć prostą równoległą do prostej przez dwa punkty i przechodzącą przez punkt na osi.
Prosta ma równanie . Współczynnik kierunkowy prostej prostopadłej do prostej jest równy
Odpowiedź: B
Współczynniki kierunkowe prostych prostopadłych spełniają warunek . Dla mamy .
Sprawdzana umiejętność: Wskazać współczynnik kierunkowy prostej prostopadłej do danej.
Proste o równaniach oraz są prostopadłe. Wtedy
Odpowiedź: D
Warunek prostopadłości: . Stąd , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr tak, aby dwie proste były prostopadłe.
Wyznacz równanie prostej prostopadłej do prostej i przechodzącej przez punkt .
Odpowiedź:
Współczynnik kierunkowy prostej prostopadłej: . Z punktu : , więc . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie prostej prostopadłej do danej, przechodzącej przez dany punkt.
Wierzchołkami trójkąta są punkty , i . Wyznacz równanie prostej zawierającej wysokość tego trójkąta poprowadzoną z wierzchołka .
Odpowiedź:
Wysokość z jest prostopadła do boku . Współczynnik kierunkowy prostej : . Wysokość ma współczynnik , więc . Punkt : , stąd . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie wysokości trójkąta.
Odległość punktu od prostej o równaniu jest równa
Odpowiedź: A
Wzór: . Tu .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć odległość początku układu od prostej danej równaniem ogólnym.
Odległość punktu od prostej o równaniu jest równa
Odpowiedź: A
.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć odległość punktu od prostej danej równaniem ogólnym.
Oblicz odległość punktu od prostej o równaniu .
Odpowiedź:
Zapisujesz prostą w postaci ogólnej: . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć odległość punktu od prostej danej równaniem kierunkowym.
Dane są punkty , i . Oblicz odległość punktu od prostej .
Odpowiedź:
Współczynnik kierunkowy prostej : . Z punktu : , czyli i . Odległość: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć odległość wierzchołka trójkąta od prostej zawierającej przeciwległy bok.
Odcinek ma końce i . Symetralna odcinka ma równanie
Odpowiedź: B
Odcinek jest poziomy, więc jego symetralna jest pionowa i przechodzi przez środek . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wskazać równanie symetralnej odcinka równoległego do osi układu.
Wyznacz równanie symetralnej odcinka , gdzie i .
Odpowiedź:
Środek odcinka: . Współczynnik kierunkowy prostej : , więc symetralna ma współczynnik . Z punktu : , stąd . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie symetralnej odcinka o danych końcach.
Punkt leży na osi i jest jednakowo oddalony od punktów oraz . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Punkt na osi ma postać . Warunek daje : . Stąd , więc i . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt na osi układu równoodległy od końców odcinka.
Prosta przecina prostą w punkcie
Odpowiedź: B
Przyrównujesz prawe strony: , więc i . Wtedy . Punkt przecięcia: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt przecięcia dwóch prostych.
Proste o równaniach oraz są równoległe. Wyznacz wszystkie możliwe wartości .
Odpowiedź: lub
Proste są równoległe, gdy (proporcjonalność współczynników przy i ). Stąd , , lub . Dla : i ; dla : i . W obu przypadkach proste są różne, więc obie wartości spełniają warunek.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr, dla którego proste dane równaniami ogólnymi są równoległe.
Wykaż, że trójkąt o wierzchołkach , i jest prostokątny.
Odpowiedź: Trójkąt jest prostokątny, kąt prosty jest przy wierzchołku .
, , . Ponieważ , z odwrotności twierdzenia Pitagorasa trójkąt jest prostokątny, a kąt prosty leży przy wierzchołku (naprzeciw najdłuższego boku ).
Sprawdzana umiejętność: Wykazać, że trójkąt o danych wierzchołkach jest prostokątny, korzystając z odwrotności twierdzenia Pitagorasa.
Okrąg ma równanie . Środek i promień tego okręgu to
Odpowiedź: C
Równanie okręgu: . Porównujesz: , (bo ), , więc .
Sprawdzana umiejętność: Odczytać środek i promień okręgu z równania kanonicznego.
Do okręgu o równaniu należy punkt
Odpowiedź: A
Punkt leży na okręgu, gdy jego współrzędne spełniają równanie. Dla : — należy. Dla : ; dla : ; dla : .
Sprawdzana umiejętność: Sprawdzić, który punkt leży na okręgu o danym równaniu.
Napisz równanie okręgu o środku i promieniu .
Odpowiedź:
Podstawiasz , , do równania : , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Zapisać równanie okręgu o danym środku i promieniu.
Odcinek o końcach i jest średnicą okręgu. Napisz równanie tego okręgu.
Odpowiedź:
Środek okręgu to środek odcinka : . Promień to połowa średnicy: , więc i . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Zapisać równanie okręgu, gdy dany jest jego średnica.
Okrąg ma równanie . Promień tego okręgu jest równy
Odpowiedź: C
Grupujesz wyrazy i dopełniasz do kwadratów: , czyli . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć promień okręgu z równania w postaci ogólnej.
Okrąg ma równanie . Podaj współrzędne środka i promień tego okręgu.
Odpowiedź: ,
, czyli . Zatem i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środek i promień okręgu z równania w postaci ogólnej.
Dla jakich wartości parametru równanie opisuje okrąg?
Odpowiedź:
Dopełniasz do kwadratów: , czyli . Równanie opisuje okrąg, gdy prawa strona jest dodatnia: , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wartości parametru, dla których równanie opisuje okrąg.
Okrąg o środku jest styczny do osi . Jego równanie to
Odpowiedź: D
Okrąg o środku jest styczny do osi , gdy jego promień jest równy odległości środka od osi , czyli . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Zapisać równanie okręgu stycznego do osi $Ox$.
Okrąg o promieniu jest styczny do obu osi układu współrzędnych i leży w drugiej ćwiartce. Napisz jego równanie.
Odpowiedź:
Okrąg styczny do obu osi ma środek w odległości od każdej z osi. W drugiej ćwiartce i , więc . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Zapisać równanie okręgu stycznego do obu osi układu.
Okrąg jest styczny do osi w punkcie i przechodzi przez punkt . Napisz równanie tego okręgu.
Odpowiedź:
Okrąg styczny do osi w punkcie ma środek (nad osią, bo punkt ma dodatnią rzędną) i promień . Równanie: . Punkt : , czyli i . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie okręgu stycznego do osi w danym punkcie i przechodzącego przez drugi punkt.
Prosta i okrąg
Odpowiedź: B
Środek okręgu to , promień . Prosta: . Odległość środka od prostej: . Ponieważ (), prosta i okrąg nie mają punktów wspólnych.
Sprawdzana umiejętność: Określić wzajemne położenie prostej i okręgu przez porównanie odległości środka od prostej z promieniem.
Wyznacz współrzędne punktów wspólnych okręgu i prostej .
Odpowiedź: oraz
Podstawiasz do równania okręgu: , czyli i . , lub . Wtedy lub . Punkty: i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkty wspólne prostej i okręgu.
Wyznacz wszystkie wartości parametru , dla których prosta jest styczna do okręgu .
Odpowiedź: lub
Środek okręgu: , promień . Prosta: . Styczność oznacza : , więc . Stąd lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wartości parametru, dla których prosta jest styczna do okręgu.
Liczba punktów wspólnych okręgu i prostej jest równa
Odpowiedź: B
Środek okręgu: , promień . Odległość środka od prostej: . Ponieważ , prosta jest styczna do okręgu i mają dokładnie jeden punkt wspólny.
Sprawdzana umiejętność: Ustalić liczbę punktów wspólnych prostej i okręgu.
Okrąg o środku przechodzi przez punkt . Równanie tego okręgu to
Odpowiedź: B
Promień jest równy odległości środka od punktu : . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Zapisać równanie okręgu o danym środku przechodzącego przez dany punkt.
Punkt leży na okręgu . Oblicz .
Odpowiedź: lub
Podstawiasz współrzędne do równania okręgu: , czyli . Stąd lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć współrzędną punktu leżącego na okręgu.
Oblicz najmniejszą odległość punktu od punktów okręgu o równaniu .
Odpowiedź:
Dopełniasz do kwadratów: . Środek , promień . Odległość . Punkt leży na zewnątrz okręgu, więc najmniejsza odległość to .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć najmniejszą odległość punktu od okręgu danego równaniem ogólnym.
Okrąg o równaniu przecina oś w dwóch punktach. Oblicz odległość między tymi punktami.
Odpowiedź:
Punkty przecięcia z osią mają : . , . , . Odległość: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość cięciwy wyznaczonej przez okrąg na osi układu.
Wierzchołkami trójkąta są punkty , i . Pole tego trójkąta jest równe
Odpowiedź: A
Bok leży na osi i ma długość . Wysokość opuszczona z jest równa rzędnej punktu , czyli . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta, którego jeden bok leży na osi układu.
Wierzchołkami trójkąta są punkty , i . Pole tego trójkąta jest równe
Odpowiedź: D
Bok jest poziomy (obie rzędne równe ) i ma długość . Wysokość z to różnica rzędnych: . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta, którego jeden bok jest poziomy.
Oblicz pole trójkąta o wierzchołkach , i .
Odpowiedź:
Korzystasz ze wzoru . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta ze wzoru wykorzystującego współrzędne wektorów.
Prosta o równaniu wraz z osiami układu współrzędnych ogranicza trójkąt. Oblicz pole tego trójkąta.
Odpowiedź:
Przecięcie z osią : , , punkt . Przecięcie z osią : , punkt . Trójkąt jest prostokątny z przyprostokątnymi i . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta ograniczonego prostą i osiami układu.
Odcinek , gdzie i , jest bokiem kwadratu. Pole tego kwadratu jest równe
Odpowiedź: C
. Pole kwadratu: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole kwadratu o danym boku w układzie współrzędnych.
Wierzchołkami czworokąta są punkty , , i . Pole tego czworokąta jest równe
Odpowiedź: B
Boki i są poziome, więc czworokąt jest trapezem o podstawach i oraz wysokości . .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trapezu o danych wierzchołkach.
Czworokąt o wierzchołkach , , , jest równoległobokiem. Oblicz jego pole.
Odpowiedź:
Pole równoległoboku to podwojone pole trójkąta . . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole równoległoboku o danych wierzchołkach.
Dany jest czworokąt wypukły , w którym , , , . Oblicz pole tego czworokąta.
Odpowiedź:
Przekątna dzieli czworokąt na trójkąty i . , , . . . Pole czworokąta: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole czworokąta, dzieląc go przekątną na dwa trójkąty.
Dany jest trójkąt , w którym , , . Równe są długości boków
Odpowiedź: C
, , . Równe są boki i , więc trójkąt jest równoramienny z podstawą .
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznać trójkąt równoramienny na podstawie długości boków.
Obwód trójkąta o wierzchołkach , i jest równy
Odpowiedź: C
, , . Obwód: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć obwód trójkąta o danych wierzchołkach.
Trójkąt ma wierzchołki , , . Oblicz jego pole.
Odpowiedź:
Podstawa jest pozioma i ma długość . Wysokość z to różnica rzędnych: . . (Trójkąt jest równoramienny: .)
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta równoramiennego o danych wierzchołkach.
Trójkąt jest równoramienny, w którym . Dane są punkty i , a punkt leży na osi . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Punkt na osi ma postać . Warunek : . Stąd , więc i . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wierzchołek trójkąta równoramiennego leżący na osi układu.
Odległość między równoległymi prostymi i jest równa
Odpowiedź: B
Wybierasz punkt na jednej prostej, np. na prostej , i liczysz jego odległość od drugiej prostej : .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć odległość między dwiema prostymi równoległymi.
Punkt odbito symetrycznie względem osi . Otrzymano punkt
Odpowiedź: A
Symetria względem osi zmienia znak drugiej współrzędnej i zostawia pierwszą bez zmian: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz punktu w symetrii względem osi układu.
Punkt jest symetryczny do punktu względem punktu . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Punkt jest środkiem odcinka : i . Stąd i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz punktu w symetrii względem punktu.
Prosta o równaniu przecina osie układu współrzędnych w punktach i . Oblicz pole trójkąta , gdzie jest początkiem układu.
Odpowiedź:
Dla : , , . Dla : , , . Trójkąt jest prostokątny, .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta wyznaczonego przez prostą danej równaniem ogólnym i osie układu.
Dane są punkty i . Punkt leży na prostej , a pole trójkąta jest równe . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź: lub
Punkt . Bok leży na osi i ma długość , a wysokość z jest równa . , więc . Stąd lub . Punkty: lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt leżący na prostej, dla którego trójkąt ma dane pole.
Wykaż, że czworokąt o wierzchołkach , , , jest prostokątem, i oblicz jego pole.
Odpowiedź: Jest prostokątem, .
i , więc jest równoległobokiem. . Współczynniki kierunkowe prostych i : i ; ich iloczyn jest równy , więc . Równoległobok z kątem prostym jest prostokątem. , , więc .
Sprawdzana umiejętność: Wykazać, że czworokąt jest prostokątem, i obliczyć jego pole.
Zbadaj wzajemne położenie okręgów o równaniach oraz .
Odpowiedź: Okręgi są styczne zewnętrznie.
Środki: , ; promienie: , . Odległość środków: . Suma promieni: . Skoro , okręgi są styczne zewnętrznie.
Sprawdzana umiejętność: Ustalić wzajemne położenie dwóch okręgów przez porównanie odległości środków z sumą promieni.
Zbadaj wzajemne położenie okręgów o równaniach oraz .
Odpowiedź: Okręgi przecinają się w dwóch punktach.
Pierwszy okrąg: , , . Drugi okrąg: , , . Odległość środków: . Mamy , więc okręgi przecinają się w dwóch punktach.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środki i promienie okręgów danych równaniami ogólnymi i ustalić ich położenie.
Dane są okręgi : oraz : . Wyznacz wszystkie wartości , dla których te okręgi są styczne.
Odpowiedź: lub
Środki: , ; promienie , . Odległość środków: . Styczność zewnętrzna: , więc , , . Styczność wewnętrzna: , więc , , . Razem cztery wartości: lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wartości parametru, dla których dwa okręgi są styczne (zewnętrznie lub wewnętrznie).
Okręgi : oraz : przecinają się w dwóch punktach i . Wyznacz równanie prostej oraz długość odcinka .
Odpowiedź: Prosta : ; .
Odejmujesz równania okręgów stronami: , czyli i . Każdy punkt wspólny spełnia to równanie, więc prosta ta zawiera punkty i . Z równania prostej ; podstawiasz do : , czyli i . Stąd lub , więc lub . Punkty: , . .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wspólną cięciwę dwóch przecinających się okręgów i jej długość.
Punkt leży na okręgu o równaniu . Wyznacz równanie stycznej do tego okręgu w punkcie .
Odpowiedź:
Środek okręgu: . Współczynnik kierunkowy prostej : . Styczna jest prostopadła do promienia , więc ma współczynnik . Z punktu : , stąd . Styczna: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie stycznej do okręgu w danym punkcie leżącym na okręgu.
Punkt leży na okręgu o równaniu . Wyznacz równanie stycznej do tego okręgu w punkcie w postaci ogólnej.
Odpowiedź:
Dopełniasz do kwadratów: , więc , . Współczynnik kierunkowy prostej : . Styczna ma współczynnik : . Mnożysz przez : , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie stycznej w punkcie okręgu danego równaniem ogólnym.
Z punktu poprowadzono dwie styczne do okręgu . Wyznacz równania tych stycznych.
Odpowiedź: oraz
Prosta pionowa przechodzi przez , ale jej odległość od środka wynosi , więc nie jest styczna. Szukasz prostych , czyli . Warunek styczności: odległość środka od prostej równa : . Stąd , , . Styczne: oraz .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równania stycznych do okręgu poprowadzonych z punktu leżącego na zewnątrz okręgu.
Wyznacz równania stycznych do okręgu , które są równoległe do prostej .
Odpowiedź: oraz
Styczne mają postać , czyli . Środek okręgu: , promień . Warunek styczności: , czyli . Stąd lub . Styczne: oraz .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć styczne do okręgu równoległe do danej prostej.
Wyznacz współrzędne punktu symetrycznego do punktu względem prostej .
Odpowiedź:
Prosta jest prostopadła do , więc ma współczynnik : , czyli . Rzut punktu na prostą: , więc , , . Punkt jest środkiem odcinka : , . Stąd .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz punktu w symetrii względem prostej danej równaniem kierunkowym.
Punkt jest symetryczny do punktu względem prostej . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Prosta prostopadła do przechodząca przez ma współczynnik kierunkowy : . Rzut punktu na daną prostą: , więc i , . Jako środek odcinka : i . Stąd .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz punktu w symetrii względem prostej danej równaniem ogólnym.
Wyznacz równanie okręgu symetrycznego do okręgu względem prostej .
Odpowiedź:
Symetria osiowa jest izometrią, więc obraz okręgu to okrąg o tym samym promieniu i środku symetrycznym do . Prosta prostopadła do przez : . Rzut na prostą: , , , . Środek obrazu : , , więc . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie okręgu symetrycznego do danego względem prostej.
Punkty i leżą po tej samej stronie osi . Na osi wyznacz punkt , dla którego suma jest najmniejsza, i podaj tę najmniejszą wartość sumy.
Odpowiedź: , najmniejsza suma:
Niech będzie obrazem punktu w symetrii względem osi . Dla na osi jest , więc , przy czym równość zachodzi, gdy leży na odcinku (punkty i leżą po różnych stronach osi). Prosta : współczynnik , . Dla : , . Wartość minimalna: .
Sprawdzana umiejętność: Znaleźć punkt na prostej minimalizujący sumę odległości od dwóch punktów, stosując symetrię osiową.
Wyznacz równanie okręgu opisanego na trójkącie o wierzchołkach , , .
Odpowiedź:
Środek spełnia . Z : , czyli , skąd , czyli . Z : , czyli , skąd , czyli . Z układu , : , , , . Promień: . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie okręgu opisanego na trójkącie jako okręgu przechodzącego przez trzy punkty.
Wykaż, że trójkąt o wierzchołkach , , jest prostokątny, i wyznacz równanie okręgu opisanego na tym trójkącie.
Odpowiedź:
i . Współczynniki kierunkowe prostych i : oraz . Ich iloczyn jest równy , więc kąt przy wierzchołku jest prosty. Środek okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym leży w środku przeciwprostokątnej : , a , więc . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć okrąg opisany na trójkącie prostokątnym jako okrąg o średnicy równej przeciwprostokątnej.
Wyznacz równanie okręgu wpisanego w trójkąt o wierzchołkach , , .
Odpowiedź:
Okrąg wpisany leży w pierwszej ćwiartce i jest styczny do obu osi, więc jego środek to . Prosta : , czyli . Styczność do : , czyli . Stąd () albo (). Środek okręgu wpisanego leży wewnątrz trójkąta, więc (dla środek leży poza trójkątem). Równanie: .
Dla trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych i przeciwprostokątna ma długość , a promień okręgu wpisanego . Środek leży w odległości od obu osi.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie okręgu wpisanego w trójkąt prostokątny o przyprostokątnych na osiach układu.
Wyznacz równania prostych, które są dwusiecznymi kątów utworzonych przez proste oraz .
Odpowiedź: oraz
Punkt leży na dwusiecznej, gdy jest jednakowo odległy od obu prostych: , czyli . Stąd lub . Pierwsze równanie: , . Drugie: , . Proste te są prostopadłe (iloczyn współczynników: ), jak powinny być dwusieczne kątów wierzchołkowych i przyległych.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równania dwusiecznych kątów między dwiema prostymi jako zbioru punktów równoodległych od prostych.
Prosta przecina okrąg w punktach i . Oblicz pole trójkąta , gdzie jest początkiem układu współrzędnych.
Odpowiedź:
Podstawiasz do równania okręgu: , czyli i . Stąd lub , więc , . . Wysokość z to odległość od prostej : . .
Pole z wzoru ze współrzędnych: .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole trójkąta utworzonego ze środka okręgu i końców cięciwy wyznaczonej przez prostą.
Dane są punkty , i . Oblicz współrzędne wektora .
Odpowiedź:
oraz . Zatem .
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć współrzędne wektora będącego kombinacją liniową wektorów o danych początkach i końcach.
Wektory oraz są równoległe. Wyznacz wszystkie możliwe wartości .
Odpowiedź: lub
Wektory i są równoległe, gdy . Tu , czyli . , lub . Sprawdzenie: dla mamy ; dla mamy .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr, dla którego dwa wektory są równoległe.
Punkty , i są trzema wierzchołkami równoległoboku. Wyznacz wszystkie punkty , które mogą być czwartym wierzchołkiem tego równoległoboku.
Odpowiedź: lub lub
Trzy dane punkty nie są współliniowe, więc każdy z nich może być wierzchołkiem „przeciwległym” do czwartego. W równoległoboku przekątne mają wspólny środek, więc suma współrzędnych jednej pary przeciwległych wierzchołków jest równa sumie współrzędnych drugiej pary. (1) — przekątne i : . (2) — przekątne i : . (3) — przekątne i : . Są trzy możliwe punkty .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wszystkie możliwe czwarte wierzchołki równoległoboku, gdy dane są trzy punkty.
Przekątną równoległoboku jest odcinek , gdzie i . Wierzchołek leży na prostej , a pole równoległoboku jest równe . Wyznacz współrzędne wierzchołków i .
Odpowiedź: , lub ,
Niech . Wtedy , a — sprawdź: . Pole równoległoboku to . Z warunku mamy , czyli lub . Dla : , . Dla : , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wierzchołki równoległoboku o danej przekątnej, polu i drugim wierzchołku na prostej.
Obrazem punktu w przesunięciu o wektor jest punkt . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Przesunięcie o wektor przekształca na . Stąd i , więc oraz . .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt, znając jego obraz w przesunięciu o wektor.
Prostą przesunięto o wektor . Wyznacz równanie otrzymanej prostej.
Odpowiedź:
Punkt należy do obrazu prostej wtedy, gdy punkt należy do prostej danej. Zatem , czyli . Obraz jest prostą równoległą do danej: .
Przesunięcie zachowuje współczynnik kierunkowy, więc obraz to . Punkt leży na prostej danej; jego obraz leży na obrazie prostej: , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć równanie prostej po przesunięciu o wektor.
Okrąg przesunięto o wektor i otrzymano okrąg styczny do obu osi układu współrzędnych, leżący w pierwszej ćwiartce. Wyznacz współrzędne wektora i zapisz równanie otrzymanego okręgu.
Odpowiedź: ;
Przesunięcie zachowuje promień: . Okrąg styczny do obu osi w pierwszej ćwiartce ma środek . Środek danego okręgu to , więc . Równanie obrazu: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wektor przesunięcia, dla którego obraz okręgu spełnia podany warunek styczności.
Wyznacz obraz punktu w jednokładności o środku i skali .
Odpowiedź:
Jednokładność o środku i skali spełnia warunek . , więc . Stąd .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz punktu w jednokładności o ujemnej skali.
W jednokładności o środku obrazem punktu jest punkt . Wyznacz skalę tej jednokładności oraz obraz punktu .
Odpowiedź: ,
i . Ponieważ , to (sprawdź: , ). Dla : , więc i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć skalę jednokładności na podstawie obrazu punktu i obliczyć obraz innego punktu.
Pewna jednokładność przekształca punkt na punkt oraz punkt na punkt . Wyznacz skalę i środek tej jednokładności.
Odpowiedź: , środek
Jednokładność zmienia długość każdego wektora razy: . i , więc . Środek : , czyli . Stąd , , oraz , . Środek: . Sprawdzenie dla : , , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środek i skalę jednokładności na podstawie obrazów dwóch punktów.
Trójkąt o wierzchołkach , , poddano jednokładności o środku i skali . Wyznacz współrzędne wierzchołków obrazu i oblicz pole tego trójkąta.
Odpowiedź: , , ; pole
Ze wzoru : , , . Pole trójkąta : . Jednokładność o skali zmienia pola razy, więc . Sprawdzenie: jest poziomy, , wysokość z równa , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz trójkąta w jednokładności i obliczyć pole obrazu.
Wyznacz równanie obrazu okręgu w jednokładności o środku i skali .
Odpowiedź:
Środek okręgu przechodzi na . Promień rośnie razy: , więc i . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz okręgu w jednokładności o środku w początku układu.
Okrąg o równaniu poddano jednokładności o środku i skali . Wyznacz równanie obrazu tego okręgu.
Odpowiedź:
Dopełniasz do kwadratów: , więc środek , . Obraz środka: , , . Promień obrazu: . Równanie: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć obraz okręgu danego równaniem ogólnym w jednokładności o ujemnej skali.
Dane są okręgi : oraz : . Wyznacz środki wszystkich jednokładności, w których obrazem okręgu jest okrąg .
Odpowiedź: (skala ) oraz (skala )
Środki: , ; promienie: , . Skala spełnia , więc lub , a środek ma przejść na środek : . Dla : , więc . Dla : , więc i . Są dokładnie dwie takie jednokładności.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środki wszystkich jednokładności przekształcających jeden okrąg na drugi.
Wierzchołkami trójkąta są punkty , i . Wyznacz współrzędne punktu przecięcia środkowych tego trójkąta i oblicz długość odcinka .
Odpowiedź: ,
Punkt przecięcia środkowych ma współrzędne równe średnim arytmetycznym współrzędnych wierzchołków: . .
Środek boku : . Punkt dzieli środkową w stosunku : .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środek ciężkości trójkąta i jego odległość od wierzchołka.
Punkt leży na odcinku , gdzie i , i spełnia warunek . Wyznacz współrzędne punktu .
Odpowiedź:
Skoro , to i . , więc . .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt dzielący odcinek w danym stosunku za pomocą wektorów.
Dany jest dowolny czworokąt o wierzchołkach , , , . Punkty , , , są środkami odpowiednio boków , , , . Wykaż, że czworokąt jest równoległobokiem.
Odpowiedź: Wektory i są równe, więc jest równoległobokiem.
Środki boków: , , , . Wtedy oraz . Zatem , czyli jest równoległobokiem. Oba te wektory są równe .
Sprawdzana umiejętność: Wykazać metodą współrzędnych, że środki boków czworokąta tworzą równoległobok.
Dane są punkty , i . Wyznacz wszystkie wartości , dla których pole trójkąta jest równe .
Odpowiedź: lub
, . . Z warunku : lub , czyli lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr, dla którego pole trójkąta ma daną wartość, z użyciem wartości bezwzględnej.
Punkty i są wierzchołkami trójkąta , a punkt leży na paraboli i ma pierwszą współrzędną z przedziału . Wyznacz współrzędne punktu , dla którego pole trójkąta jest największe, i oblicz to pole.
Odpowiedź: , pole największe równe
Niech , . Wtedy , więc wysokość trójkąta opuszczona na bok (leżący na osi ) wynosi . Pole: . Jest to funkcja kwadratowa o ramionach skierowanych w dół, największa dla . . Zatem i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć największe pole trójkąta, którego wierzchołek leży na paraboli, przez zbadanie funkcji kwadratowej.
Przez punkt prowadzimy proste o ujemnym współczynniku kierunkowym, które przecinają dodatnie półosie układu w punktach (na osi ) i (na osi ). Wyznacz równanie tej prostej, dla której pole trójkąta jest najmniejsze, i oblicz to pole.
Odpowiedź: , pole najmniejsze równe
Prosta ma postać , gdzie . Dla : , więc . Dla : , więc . Pole: . Dla z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną: , więc . Równość zachodzi, gdy , czyli , . Prosta: , czyli (przecina osie w punktach i ). Pole najmniejsze: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć prostą przez dany punkt, która odcina od ćwiartki układu trójkąt o najmniejszym polu.
Dla jakiej wartości parametru odległość punktu od prostej jest równa ?
Odpowiedź:
Prosta . Odległość: , czyli . Podnosisz do kwadratu (obie strony nieujemne): , więc i .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr z warunku na odległość punktu od prostej z parametrem.
Wyznacz wszystkie wartości , dla których prosta ma dokładnie dwa punkty wspólne z okręgiem .
Odpowiedź:
Środek okręgu: , promień . Prosta: . Dwa punkty wspólne istnieją, gdy odległość środka od prostej jest mniejsza od promienia: . Podnosisz do kwadratu: , czyli i . Stąd , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć wartości parametru, dla których prosta ma z okręgiem dwa punkty wspólne.
Prosta przecina okrąg w punktach i , przy czym . Wyznacz .
Odpowiedź: lub
Niech będzie odległością środka od prostej : . Połowa cięciwy, odległość i promień tworzą trójkąt prostokątny: , więc i . Stąd , , czyli lub .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć parametr prostej, dla którego cięciwa okręgu ma daną długość.
Dane są punkty i . Wyznacz równanie zbioru wszystkich punktów płaszczyzny, dla których , i określ, jaką figurą jest ten zbiór.
Odpowiedź: Okrąg .
Dla : , czyli i . Dopełniasz do kwadratu: . Jest to okrąg o środku (środek odcinka ) i promieniu .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć zbiór punktów, których suma kwadratów odległości od dwóch punktów jest stała.
Dane są punkty i . Na osi wyznacz wszystkie punkty , dla których kąt jest prosty.
Odpowiedź: lub
Niech . Kąt jest prosty, gdy . , , . Równanie: , czyli i . , , . Oba punkty są różne od i (te nie leżą na osi ), więc oba spełniają warunek.
Punkt leży na okręgu o średnicy : . Dla : , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt na osi układu, z którego dany odcinek widać pod kątem prostym.
Dane są punkty i . Wyznacz równanie zbioru punktów takich, że . Wykaż, że zbiór ten jest okręgiem, i podaj jego środek oraz promień.
Odpowiedź: Okrąg , środek , promień .
Dla : oraz . Warunek jest równoważny (obie strony nieujemne): . Stąd , czyli . Dopełniasz do kwadratu: . Jest to okrąg o środku i promieniu . Sprawdzenie: punkt leży na nim, a , .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć zbiór punktów, których stosunek odległości od dwóch punktów jest stały (okrąg Apoloniusza).
Na prostej wyznacz punkt leżący najbliżej punktu i oblicz odległość .
Odpowiedź: ,
Niech . . Jest to funkcja kwadratowa o minimum dla . Wtedy , a . Stąd .
Punkt jest rzutem na prostą. Prosta prostopadła: . Z równania : . Odległość ze wzoru: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt prostej leżący najbliżej danego punktu, wykorzystując funkcję kwadratową.
Punkt leży na zewnątrz okręgu . Oblicz najmniejszą i największą odległość punktu od punktów tego okręgu.
Odpowiedź: Najmniejsza , największa .
Środek okręgu , promień . . Najbliższy punkt okręgu leży na odcinku w odległości od , a najdalszy leży na przedłużeniu odcinka poza środek, w odległości . Dla dowolnego punktu okręgu nierówność trójkąta daje , czyli .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć najmniejszą i największą odległość punktu od punktów okręgu.
Dane są punkty i . Punkt leży na prostej . Wyznacz , dla którego suma jest najmniejsza, i oblicz tę najmniejszą wartość.
Odpowiedź: , wartość najmniejsza
Niech . , . Suma: . Parabola ma ramiona skierowane w górę, więc minimum jest w wierzchołku . . Punkt: .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć punkt prostej, dla którego suma kwadratów odległości od dwóch punktów jest najmniejsza.
Wyznacz równania wszystkich okręgów, które przechodzą przez punkty i oraz są styczne do osi .
Odpowiedź: oraz
Punkty i leżą nad osią , więc okrąg styczny do osi ma środek z i równanie . Punkt : , czyli i . Punkt : , czyli . Podstawiasz : , czyli i . , , czyli lub . Dla : . Dla : . Okręgi: oraz (sprawdzenie: i ).
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć okręgi przechodzące przez dwa punkty i styczne do osi układu.
Dany jest trójkąt , w którym , , . Wyznacz współrzędne środka okręgu opisanego na tym trójkącie, środka ciężkości oraz ortocentrum (punktu przecięcia wysokości). Wykaż, że punkty , , leżą na jednej prostej, i oblicz stosunek .
Odpowiedź: , , ; leżą na prostej ; .
Środek okręgu opisanego leży na symetralnej boku , czyli na prostej : . Z : , czyli i . . Środek ciężkości: . Wysokość z jest prostopadła do osi , więc leży na prostej . Prosta ma współczynnik , więc wysokość z ma współczynnik i leży na prostej . Przecięcie: . Wszystkie trzy punkty mają rzędną , więc leżą na prostej . oraz , zatem .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć środek okręgu opisanego, środek ciężkości i ortocentrum trójkąta oraz wykazać ich współliniowość.
Z punktu poprowadzono dwie styczne do okręgu . Wyznacz równania tych stycznych i współrzędne punktów styczności , , a następnie oblicz pole czworokąta , gdzie jest środkiem okręgu.
Odpowiedź: Styczne: oraz ; , ; pole .
Prosta pionowa ma odległość od środka, więc styczne mają postać , czyli . Warunek : , czyli . Podnosisz do kwadratu: , więc i lub . Styczne: oraz , czyli . Punkt styczności to rzut środka na styczną. Dla : . Dla : rzut ma postać , a daje , więc . Czworokąt składa się z dwóch przystających trójkątów prostokątnych i . , . .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć styczne do okręgu poprowadzone z punktu zewnętrznego, punkty styczności i pole czworokąta.
Przez punkt poprowadzono prostą, która przecina okrąg w punktach i , przy czym . Wyznacz równania wszystkich takich prostych.
Odpowiedź: oraz
Odległość środka od cięciwy długości : , więc . Punkt leży wewnątrz okręgu (), więc każda prosta przez jest sieczną. Przypadek 1: prosta pionowa . Jej odległość od jest równa , więc spełnia warunek (punkty , ). Przypadek 2: , czyli . Warunek : , czyli , więc i . Prosta: , czyli . Odpowiedź: oraz .
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć prostą przez dany punkt odcinającą od okręgu cięciwę o danej długości, uwzględniając przypadek prostej pionowej.