W tej książce: Past Simple, Present Perfect, Present Simple, odmiana, zdanie złożone, zdanie pojedyncze, strona bierna, Present Continuous, transformacja, przymiotnik. 122 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.
Zadanie 1.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Mia usually _____ to school by bus, but today she is walking because the bus is late.
A.go
B.goes
C.is going
D.going
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Present Simple opisuje nawyki i czynności powtarzające się, a sygnałem jest słowo *usually*. Podmiot *Mia* to trzecia osoba liczby pojedynczej, więc czasownik dostaje końcówkę -s: *goes*. Druga część zdania (*today she is walking*) pokazuje kontrast: dziś jest wyjątek, ale pierwsza część mówi o tym, co dzieje się zwykle. Poprawna odpowiedź to B: Mia usually goes to school by bus.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (go): brak końcówki -s przy trzeciej osobie liczby pojedynczej.
C (is going): Present Continuous mimo przysłówka *usually*, który wskazuje na nawyk.
D (going): sama forma -ing bez czasownika posiłkowego nie tworzy czasu.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz Present Simple w zdaniu o nawyku z przysłówkiem częstotliwości.
Zadanie 2.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Listen! Our neighbours _____ the piano again.
A.play
B.plays
C.playing
D.are playing
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Present Continuous opisuje czynność trwającą w chwili mówienia, a wykrzyknik *Listen!* każe nam słuchać tego, co dzieje się teraz. Forma składa się z *am/is/are* i czasownika z końcówką -ing. Podmiot *our neighbours* jest w liczbie mnogiej, więc potrzebne jest *are*. Poprawna odpowiedź to D: Our neighbours are playing the piano again.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (play): Present Simple nie pasuje do czynności słyszanej w tej chwili.
B (plays): zła końcówka (podmiot w liczbie mnogiej) i zły czas.
C (playing): brak czasownika posiłkowego *are*.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz Present Continuous po słowie sygnalizującym czynność dziejącą się w tej chwili.
Zadanie 3.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
How often _____ you _____ your grandparents?
A.do / visit
B.are / visiting
C.do / visiting
D.are / visit
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Pytanie z *how often* pyta o częstotliwość, więc używamy Present Simple. Pytanie w Present Simple tworzymy z *do/does* i czasownikiem w formie podstawowej (bez końcówki). Przy *you* potrzebne jest *do*, a po nim *visit*. Poprawna odpowiedź to A: How often do you visit your grandparents?
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (are / visiting): Present Continuous, który nie pasuje do pytania o regularność.
C (do / visiting): po *do* czasownik nie przyjmuje końcówki -ing.
D (are / visit): *are* wymaga formy -ing, a nie bezokolicznika.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytanie w Present Simple z how often, wybierając poprawną parę słów.
Zadanie 4.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
Anna normally _____ jeans at school, but at the moment she _____ a dress because it is her birthday.
A.wears / wears
B.is wearing / wears
C.wears / is wearing
D.is wearing / is wearing
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Zdanie zestawia nawyk z czynnością trwającą teraz, więc potrzebne są dwa różne czasy. Przy *normally* używamy Present Simple (*wears*, trzecia osoba), a przy *at the moment* Present Continuous (*is wearing*). Kolejność w wariantach ma znaczenie: pierwsza luka to nawyk, druga to chwila obecna. Poprawna odpowiedź to C: Anna normally wears jeans at school, but at the moment she is wearing a dress.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (wears / wears): Present Simple po *at the moment* – pominięcie sygnału czasu teraźniejszego.
B (is wearing / wears): odwrócona kolejność czasów.
D (is wearing / is wearing): Present Continuous po *normally* – nawyk wyrażony czynnością trwającą.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz w jednym zdaniu nawyk (Present Simple) od czynności trwającej w tej chwili (Present Continuous).
Zadanie 5.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
I _____ this song. It is my favourite.
A.am liking
B.like
C.am like
D.likes
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Czasowniki stanowe, takie jak *like*, *love*, *know*, *want*, opisują uczucia i stany, więc zwykle nie występują w czasie ciągłym. Mówimy zatem *I like*, a nie *I am liking*. Podmiot *I* wymaga formy podstawowej bez -s. Poprawna odpowiedź to B: I like this song.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (am liking): czasownik stanowy w czasie ciągłym, kalka z polskiego „teraz lubię”.
C (am like): *am* z formą podstawową, nieistniejąca konstrukcja.
D (likes): końcówka -s przy podmiocie *I*.
Sprawdzana umiejętność: Pamiętasz, że czasownik stanowy like nie występuje w czasie ciągłym.
Zadanie 6.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
We cannot talk right now because we _____ dinner.
A.are having
B.have
C.has
D.having
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
*Have* w znaczeniu „jeść posiłek” jest czasownikiem czynności, więc może występować w czasie ciągłym (inaczej niż *have* w znaczeniu „posiadać”). Słowa *right now* wskazują na czynność trwającą w chwili mówienia, czyli Present Continuous. Podmiot *we* wymaga formy *are having*. Poprawna odpowiedź to A: We cannot talk right now because we are having dinner.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (have): Present Simple opisuje nawyk, a nie to, co dzieje się w tej chwili.
C (has): zła osoba (*has* jest dla he/she/it) i zły czas.
D (having): brak czasownika posiłkowego *are*.
Sprawdzana umiejętność: Rozróżniasz have jako czynność (jeść posiłek) od have jako stanu i używasz Present Continuous przy czynności.
Zadanie 7.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
I _____ this film is boring, so I _____ to switch it off.
A.am thinking / want
B.think / am wanting
C.think / want
D.am thinking / am wanting
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
*Think* w znaczeniu „uważać” (wyrażanie opinii) oraz *want* to czasowniki stanowe, więc używamy Present Simple. Wyrażamy opinię i pragnienie, a nie czynność w toku. *Want* nigdy nie występuje w formie *am wanting*, a *I am thinking this film is boring* nie jest naturalnym zdaniem. Poprawna odpowiedź to C: I think this film is boring, so I want to switch it off.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (am thinking / want): *think* użyte w opinii w czasie ciągłym.
B (think / am wanting): czasownik stanowy *want* w czasie ciągłym.
D (am thinking / am wanting): oba czasowniki w czasie ciągłym, kalka z polskiego „teraz myślę, teraz chcę”.
Sprawdzana umiejętność: Stosujesz Present Simple przy dwóch czasownikach stanowych (think, want) w jednym zdaniu.
Zadanie 8.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Last summer we _____ to the seaside for two weeks.
A.went
B.goed
C.go
D.gone
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Wyrażenie *last summer* wskazuje na zakończony czas przeszły, więc używamy Past Simple. Czasownik *go* jest nieregularny: jego forma przeszła to *went* (nie *goed*). Forma *gone* to imiesłów (Present Perfect), a *go* jest formą teraźniejszą. Poprawna odpowiedź to A: Last summer we went to the seaside for two weeks.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (goed): dodanie -ed do czasownika nieregularnego.
C (go): forma teraźniejsza mimo *last summer*.
D (gone): trzecia forma czasownika, której nie używa się samodzielnie w Past Simple.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz poprawną formę Past Simple czasownika nieregularnego go.
Zadanie 9.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Karol _____ his homework, so the teacher was angry.
A.didn't did
B.not did
C.doesn't do
D.didn't do
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Przeczenie w Past Simple tworzymy przez *did not (didn't)* i czasownik w formie podstawowej. Kontekst (*the teacher was angry*) jest przeszły, więc *doesn't do* odpada. Po *didn't* nie dajemy formy przeszłej, bo czas przeszły niesie już *did*. Poprawna odpowiedź to D: Karol didn't do his homework, so the teacher was angry.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (didn't did): podwójne oznaczenie czasu przeszłego.
B (not did): brak operatora *did* w przeczeniu (kalka z polskiego „nie zrobił”).
C (doesn't do): Present Simple w zdaniu o przeszłości.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz przeczenie w Past Simple z did not i bezokolicznikiem.
Zadanie 10.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Who _____ the window in the classroom yesterday?
A.was break
B.did broke
C.broke
D.breaked
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
W pytaniu o podmiot (*who* zastępuje osobę, która coś zrobiła) nie używamy operatora *did*: czasownik stoi w Past Simple tak jak w zdaniu oznajmującym. Czasownik *break* jest nieregularny, a jego forma przeszła to *broke*. Przysłówek *yesterday* potwierdza czas przeszły. Poprawna odpowiedź to C: Who broke the window in the classroom yesterday?
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (was break): pomieszanie *was* z czasownikiem w formie podstawowej.
B (did broke): *did* wymaga bezokolicznika, a w pytaniu o podmiot w ogóle nie jest potrzebne.
D (breaked): regularna końcówka -ed przy czasowniku nieregularnym.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytanie o podmiot w Past Simple, w którym nie używa się did.
Zadanie 11.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Tom _____ in the garden when it started to rain.
A.works
B.was working
C.is working
D.has worked
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Past Continuous opisuje czynność, która trwała w przeszłości, kiedy wydarzyło się coś innego (tu *it started to rain*, w Past Simple). Czasownik *started* pokazuje, że całe zdanie dotyczy przeszłości. Forma Past Continuous to *was/were* i czasownik z -ing, a po *Tom* używamy *was*. Poprawna odpowiedź to B: Tom was working in the garden when it started to rain.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (works): Present Simple w zdaniu o przeszłości.
C (is working): Present Continuous, zły czas względem *started*.
D (has worked): Present Perfect nie pasuje do opisu tła zdarzenia przeszłego.
Sprawdzana umiejętność: Używasz Past Continuous dla czynności trwającej, którą przerwało inne zdarzenie.
Zadanie 12.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
Emma _____ her knee while she _____ football.
A.was hurting / played
B.was hurting / was playing
C.hurt / was playing
D.is hurting / was playing
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Słowo *while* wprowadza czynność trwającą (tło), a krótkie zdarzenie jednorazowe, które się wtedy wydarzyło, wyrażamy w Past Simple. Granie w piłkę trwało, więc *was playing*, a zranienie kolana to moment, więc *hurt* (nieregularne, Past Simple ma tę samą formę co bezokolicznik). Poprawna odpowiedź to C: Emma hurt her knee while she was playing football.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (was hurting / played): odwrócone role – zdarzenie chwilowe w czasie ciągłym, a czynność trwająca w Past Simple.
B (was hurting / was playing): zdarzenie chwilowe wyrażone czasem ciągłym.
D (is hurting / was playing): Present Continuous w zdaniu o przeszłości.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz Past Simple do zdarzenia jednorazowego i Past Continuous do czynności trwającej w jednym zdaniu.
Zadanie 13.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
The students _____ quietly when the headteacher _____ the room.
A.were talking / entered
B.talked / was entering
C.were talking / was entering
D.talk / entered
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Zdanie z *when* łączy czynność trwającą (tło) i krótkie zdarzenie, które ją przerwało. Uczniowie rozmawiali przez pewien czas, więc *were talking* (Past Continuous), a wejście dyrektora to jednorazowe zdarzenie, więc *entered* (Past Simple). Forma *talk* jest teraźniejsza i nie pasuje do przeszłego *entered*. Poprawna odpowiedź to A: The students were talking quietly when the headteacher entered the room.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (talked / was entering): odwrócone role czasów; wejście do sali jako czynność trwająca, a rozmowa jako zdarzenie.
C (were talking / was entering): oba czasowniki w czasie ciągłym, więc nie ma zdarzenia przerywającego.
D (talk / entered): Present Simple obok Past Simple.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz właściwą parę czasów (Past Continuous i Past Simple) w zdaniu z przerwaną czynnością.
Zadanie 14.(0–3 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika podanego w nawiasie (Present Simple lub Present Continuous). Nie używaj form skróconych.
Every morning Lena (1) _____ (get up) at six, but today she (2) _____ (sleep) because it is Saturday. Her brother (3) _____ (not / get up) early on weekends either.
Odpowiedź
Odpowiedź:
gets up
is sleeping
does not get up
Rozwiązanie
Present Simple opisuje nawyki (*every morning*, *on weekends*), a Present Continuous czynność trwającą teraz (*today*, kontrast z nawykiem). W luce (1) podmiot *Lena* jest w trzeciej osobie, więc *gets up*. W luce (2) mówimy o tym, co dzieje się dziś, więc *is sleeping*. W luce (3) mamy nawyk w przeczeniu: *does not* i bezokolicznik *get up*. Zapis „doesn't” nie jest tu akceptowany, bo polecenie zabrania skrótów.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *get up* bez -s przy trzeciej osobie.
Luka (2): *sleeps* zamiast formy ciągłej mimo *today*.
Luka (3): *does not gets up* (końcówka -s po operatorze) lub *is not getting up*.
Sprawdzana umiejętność: Uzupełniasz luki formami Present Simple lub Present Continuous, rozpoznając nawyk i czynność trwającą.
Zadanie 15.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika (lub wyrazów) podanych w nawiasie (Present Simple lub Present Continuous). Nie używaj form skróconych.
– What (1) _____ (you / do) at the moment? – I (2) _____ (look) for a recipe. My grandmother (3) _____ (come) for lunch in an hour and she (4) _____ (love) fish.
Odpowiedź
Odpowiedź:
are you doing
am looking
is coming
loves
Rozwiązanie
Wybór czasu zależy od sygnału: *at the moment* i rozmowa o tym, co dzieje się teraz, wymagają Present Continuous. W luce (1) pytanie ma szyk: *are* przed podmiotem *you*, a potem *doing*. W luce (2) *am looking*. W luce (3) mówimy o ustalonym, bliskim planie (*in an hour*), więc *is coming*. W luce (4) *love* jest czasownikiem stanowym, więc Present Simple i końcówka -s: *loves*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *do you do* (Present Simple) mimo *at the moment*, albo *you are doing* (zły szyk w pytaniu).
Luka (3): *comes* – Present Simple zamiast planu na najbliższą godzinę.
Luka (4): *is loving* – czasownik stanowy w czasie ciągłym.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytanie i odpowiedzi w dialogu, wybierając Present Continuous lub Present Simple (także przy czasowniku stanowym).
Zadanie 16.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika podanego w nawiasie (Present Simple lub Present Continuous). Nie używaj form skróconych.
Hi Kasia! At the moment I (1) _____ (write) this message on a train and we (2) _____ (travel) to the mountains. My cousin (3) _____ (know) the way, because he (4) _____ (go) there every winter.
Odpowiedź
Odpowiedź:
am writing
are travelling / are traveling
knows
goes
Rozwiązanie
Sygnał *at the moment* wymaga Present Continuous dla czynności dziejących się teraz, a *every winter* – Present Simple. W luce (1) mamy *am writing* (pisownia: *write* traci -e przed -ing). W luce (2) *are travelling* (wersja brytyjska) lub *are traveling* (wersja amerykańska). W luce (3) *know* jest czasownikiem stanowym, więc *knows*. W luce (4) *every winter* oznacza nawyk, a po *he* używamy *goes*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *am writeing* – brak skreślenia -e przed -ing.
Luka (3): *is knowing* – czasownik stanowy w czasie ciągłym.
Luka (4): *go* bez -s lub *is going* mimo słowa *every winter*.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz Present Simple i Present Continuous w krótkim tekście, w tym przy czasowniku stanowym i zmianie pisowni.
Zadanie 17.(0–4 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę formę Past Simple czasownika podanego w nawiasie.
(1) Last week we _____ (visit) our grandparents. (2) I _____ (buy) a new jacket on Saturday. (3) The film _____ (start) at eight. (4) She _____ (write) a long email yesterday.
Odpowiedź
Odpowiedź:
visited
bought
started
wrote
Rozwiązanie
W Past Simple czasowniki regularne dostają końcówkę -ed, a nieregularne mają własną formę, którą trzeba znać. Znaczniki *last week*, *on Saturday*, *yesterday* potwierdzają czas przeszły. Poprawne formy to *visited* i *started* (regularne) oraz *bought* i *wrote* (nieregularne: buy – bought, write – wrote).
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 1 p. — zdanie (4) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (2): *buyed* – końcówka -ed przy czasowniku nieregularnym.
Zdanie (4): *writed* lub *written* (trzecia forma zamiast drugiej).
Zdania (1) i (3): forma podstawowa bez -ed.
Sprawdzana umiejętność: Wpisujesz formy Past Simple czasowników regularnych i nieregularnych w pojedynczych zdaniach.
Zadanie 18.(0–5 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę formę Past Simple czasownika podanego w nawiasie. Nie używaj form skróconych.
Last Sunday my family (1) _____ (go) to a lake. We (2) _____ (leave) home at eight and (3) _____ (drive) for two hours. In the afternoon my brother and I (4) _____ (swim) in the lake, but my sister (5) _____ (not / swim) because the water was cold.
Odpowiedź
Odpowiedź:
went
left
drove
swam
did not swim
Rozwiązanie
Opowiadamy o zakończonych wydarzeniach z zeszłej niedzieli (*last Sunday*), więc używamy Past Simple. Wszystkie czasowniki od (1) do (4) są nieregularne: go – went, leave – left, drive – drove, swim – swam. W luce (5) potrzebne jest przeczenie: *did not* i czasownik w formie podstawowej, czyli *did not swim*. Skrót *didn't* nie jest akceptowany, bo polecenie zabrania skrótów.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 1 p. — luka (5) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luki (1)–(4): dodawanie -ed do czasowników nieregularnych (*goed*, *leaved*, *drived*, *swimmed*).
Luka (4): *swum* zamiast *swam* (trzecia forma zamiast drugiej).
Luka (5): *did not swam* – forma przeszła po *did not*.
Sprawdzana umiejętność: Uzupełniasz krótką opowieść formami Past Simple, w tym przeczeniem.
Zadanie 19.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Przekształć każde zdanie zgodnie z poleceniem w nawiasie i zapisz całe nowe zdanie. Formy skrócone (np. didn't) są dozwolone.
(1) Tom watched TV yesterday. (przeczenie) (2) She met her friends at the cinema. (pytanie typu tak/nie) (3) We went to school by bus. (przeczenie) (4) Jack found a wallet in the park. (pytanie o pogrubiony fragment, reszta zdania bez zmian)
Odpowiedź
Odpowiedź:
Tom did not watch TV yesterday. / Tom didn't watch TV yesterday.
Did she meet her friends at the cinema?
We did not go to school by bus. / We didn't go to school by bus.
What did Jack find in the park?
Rozwiązanie
Przeczenia i pytania w Past Simple tworzymy z operatorem *did*, a czasownik wraca do formy podstawowej. W (1) *did not watch*, a w (3) *did not go* (nie *went*). W (2) pytanie zaczynamy od *Did* i mamy *meet* zamiast *met*. W (4) pytamy o rzecz, więc *What did Jack find in the park?*, a czasownik *find* jest w formie podstawowej.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 1 p. — zdanie (4) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdania (1)–(3): zostawienie formy przeszłej po *did* (*did not watched*, *Did she met*, *did not went*).
Zdanie (4): *What Jack found in the park?* – brak operatora *did* i zły szyk.
Zdanie (4): *What did Jack found...?* – forma przeszła po *did*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz przeczenia i pytania w Past Simple według polecenia.
Zadanie 20.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W każdym zdaniu jest jeden błąd w formie czasownika lub w szyku pytania. Zapisz całe zdanie w poprawnej wersji. Formy skrócone (np. didn't) są dozwolone.
(1) Did you saw my message last night? (2) We didn't went to the party on Friday. (3) Where you bought this bag? (4) He didn't liked the soup, so he ate only bread.
Odpowiedź
Odpowiedź:
Did you see my message last night?
We didn't go to the party on Friday. / We did not go to the party on Friday.
Where did you buy this bag?
He didn't like the soup, so he ate only bread. / He did not like the soup, so he ate only bread.
Rozwiązanie
Po operatorze *did/didn't* czasownik zawsze stoi w formie podstawowej, bo czas przeszły jest już zaznaczony w *did*. W (1) *saw* zamieniamy na *see*, w (2) *went* na *go*, a w (4) *liked* na *like*. W (3) brakuje operatora, więc pytanie o miejsce z czasem Past Simple ma szyk *Where did you buy...?*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 1 p. — zdanie (4) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdania (1), (2), (4): zamiana *did* na inną formę zamiast poprawienia czasownika (np. *Do you saw*).
Zdanie (3): *Where you did buy this bag?* – zły szyk.
Zdanie (3): *Where did you bought...?* – forma przeszła po *did*.
Sprawdzana umiejętność: Znajdujesz i poprawiasz błąd w formie czasownika w zdaniach w Past Simple.
Zadanie 21.(0–3 pkt)Poziom trudności: łatwe
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do czterech wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) Right now, Mum is at the shop and she is buying bread. Mum _____ bread at the shop right now. (BUYING)
(2) My brother does not own a car. My brother _____ a car. (HAVE)
(3) My parents are at work now, but I am at home. I am at home, but my parents _____ now. (WORKING)
Odpowiedź
Odpowiedź:
is buying
does not have
are working
Rozwiązanie
W każdej luce trzeba zbudować poprawną formę czasu wokół podanego wyrazu, który nie może zmienić postaci. W (1) *right now* wymaga Present Continuous, więc *is buying*. W (2) przeczenie w Present Simple tworzymy przez *does not* i formę podstawową, więc *does not have*. W (3) czynność trwa teraz, więc *are working*. Wszystkie odpowiedzi mają od 2 do 3 wyrazów, więc mieszczą się w limicie.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *buying* bez *is* albo *buys* – zmiana formy podanego wyrazu.
Zdanie (2): *does not has* albo *not have* – zły operator lub jego brak.
Zdanie (3): *working* bez *are* albo *are work* – niepełna forma ciągła.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania w czasach teraźniejszych, używając podanego słowa w niezmienionej formie.
Zadanie 22.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do czterech wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) The phone rang while I was cooking dinner. I _____ dinner when the phone rang. (COOKING)
(2) Kasia did not hear the bell because she was listening to music. Kasia was listening to music, so she _____ the bell. (HEAR)
(3) When I called Dan at midnight, he was sleeping. I called Dan at midnight while he _____. (SLEEPING)
Odpowiedź
Odpowiedź:
was cooking
did not hear / could not hear
was sleeping
Rozwiązanie
Zdania łączą czynność trwającą (Past Continuous) ze zdarzeniem chwilowym (Past Simple). W (1) czynność trwająca to gotowanie, więc *was cooking*. W (2) przeczenie w Past Simple to *did not* z formą podstawową *hear*; akceptujemy też *could not hear*, bo muzyka uniemożliwiła usłyszenie dzwonka. W (3) czynność trwająca to spanie, więc *was sleeping*. Wszystkie odpowiedzi mają od 2 do 3 wyrazów.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdania (1) i (3): *cooking* lub *sleeping* bez *was*, albo *were* przy podmiocie w liczbie pojedynczej.
Zdanie (2): *did not heard* – forma przeszła po *did not*.
Zdanie (2): *was not hearing* – czasownik *hear* jest stanowy i nie występuje w czasie ciągłym.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania o przeszłości, łącząc Past Continuous z Past Simple i używając przeczenia w Past Simple.
Zadanie 23.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
We have known each other _____ three years.
A.since
B.for
C.ago
D.during
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Present Perfect z określeniem, jak długo trwa stan, łączymy z *for* (przy długości okresu) lub *since* (przy punkcie startu). Wyrażenie *three years* to długość okresu, a nie moment początku, więc potrzebne jest *for*. Słowo *ago* występuje z Past Simple, a *during* wymaga nazwy wydarzenia (np. *during the lesson*). Poprawna odpowiedź to B: We have known each other for three years.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (since): *since* wymaga punktu w czasie (np. *since Monday*), a nie długości okresu.
C (ago): *ago* nie łączy się z Present Perfect i nie podaje czasu trwania.
D (during): *during* stawiamy przed nazwą wydarzenia, a nie przed liczbą lat.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz for przy określeniu długości trwania w zdaniu z Present Perfect.
Zadanie 24.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Kamil has played the guitar _____ he was ten.
A.for
B.ago
C.during
D.since
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
*Since* wskazuje moment, w którym coś się zaczęło i trwa do dziś, a *for* podaje długość okresu. Fragment *he was ten* nie mówi, jak długo Kamil gra, tylko kiedy zaczął, więc to punkt startu. Przed takim fragmentem (zdaniem w Past Simple) używamy *since*. Poprawna odpowiedź to D: Kamil has played the guitar since he was ten.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (for): *for* wymaga długości okresu (np. *for five years*), a nie momentu rozpoczęcia.
B (ago): *ago* stoi po okresie czasu (*ten years ago*) i nie wprowadza zdania podrzędnego.
C (during): *during* nie łączy się ze zdaniem (*he was ten*), tylko z rzeczownikiem.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz since przed zdaniem wskazującym początek trwającego stanu.
Zadanie 25.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
My uncle _____ in Canada _____ last September.
A.has lived / since
B.lives / since
C.has lived / for
D.lived / since
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Gdy stan zaczął się w przeszłości i trwa do teraz, w angielskim używamy Present Perfect, a nie Present Simple jak w polskim „mieszka od”. Wyrażenie *last September* to konkretny moment, więc potrzebne jest *since*, a nie *for*. Past Simple (*lived*) opisywałoby stan zakończony, a to nie pasuje do *since*. Poprawna odpowiedź to A: My uncle has lived in Canada since last September.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (lives / since): kalka z polskiego „mieszka od”; po *since* potrzebny jest Present Perfect.
C (has lived / for): dobry czas, ale *for* wymaga długości okresu, a *last September* to moment.
D (lived / since): Past Simple nie łączy się z *since* wskazującym stan trwający do dziś.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz równocześnie czas (Present Perfect) i since w zdaniu o stanie trwającym od określonego momentu.
Zadanie 26.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
– Would you like some pizza? – No, thanks. I have _____ eaten.
A.yet
B.already
C.ago
D.for
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
*Already* („już”) stawiamy w zdaniach twierdzących w Present Perfect, zwykle między *have/has* a imiesłowem. Osoba odmawia pizzy, bo posiłek ma już za sobą, więc pasuje *already*. *Yet* występuje w przeczeniach i pytaniach, a *ago* oraz *for* nie wyrażają „już” w tym miejscu. Poprawna odpowiedź to B: No, thanks. I have already eaten.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (yet): *yet* stosujemy w przeczeniach i pytaniach, a nie w zdaniu twierdzącym.
C (ago): *ago* nie występuje z Present Perfect i nie znaczy „już”.
D (for): *for* podaje długość okresu i nie pasuje między *have* a *eaten*.
Sprawdzana umiejętność: Używasz already w zdaniu twierdzącym w Present Perfect.
Zadanie 27.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
We haven't seen the new film _____.
A.ago
B.already
C.yet
D.just
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
W przeczeniach w Present Perfect słowo *yet* („jeszcze”) stoi na końcu zdania i oznacza, że czegoś jeszcze nie zrobiliśmy. Zdanie mówi, że film jest nadal przed nami, więc potrzebne jest *yet*. Słowo *already* pasuje do zdań twierdzących, *just* oznacza „przed chwilą”, a *ago* nie łączy się z Present Perfect. Poprawna odpowiedź to C: We haven't seen the new film yet.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (ago): *ago* wymaga Past Simple i podania, ile czasu temu coś się stało.
B (already): *already* stosujemy w zdaniach twierdzących, a tu mamy przeczenie.
D (just): *just* znaczy „właśnie”, „przed chwilą”, a nie „jeszcze nie”.
Sprawdzana umiejętność: Używasz yet na końcu przeczenia w Present Perfect.
Zadanie 28.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
Tim has _____ finished his homework, but he hasn't packed his bag _____.
A.yet / already
B.ever / just
C.yet / just
D.already / yet
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Zdanie zestawia czynność wykonaną (zadanie domowe) z niewykonaną (plecak). W zdaniu twierdzącym, między *has* a imiesłowem, używamy *already* („już”), a na końcu przeczenia *yet* („jeszcze”). Kolejność z wariantu A jest odwrócona, a *ever* i *just* nie pasują do żadnego z miejsc. Poprawna odpowiedź to D: Tim has already finished his homework, but he hasn't packed his bag yet.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (yet / already): odwrócona kolejność; *yet* nie stoi w zdaniu twierdzącym, a *already* nie kończy przeczenia.
B (ever / just): *ever* stosujemy w pytaniach o doświadczenie, a *just* znaczy „przed chwilą”.
C (yet / just): *yet* w zdaniu twierdzącym oraz *just* w przeczeniu to dwa błędy naraz.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz właściwe słowa already i yet w jednym zdaniu o dwóch czynnościach: zrobionej i niezrobionej.
Zadanie 29.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
I _____ my keys yesterday, so I couldn't open the door.
A.have lost
B.lost
C.lose
D.am losing
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Gdy w zdaniu podajemy konkretny, zakończony czas (*yesterday*), używamy Past Simple, a nie Present Perfect. Druga część (*couldn't open*) też jest w przeszłości, co potwierdza ten wybór. Czasownik *lose* jest nieregularny, a jego forma przeszła to *lost*. Poprawna odpowiedź to B: I lost my keys yesterday, so I couldn't open the door.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (have lost): Present Perfect nie łączy się z określeniem *yesterday*.
C (lose): forma teraźniejsza w zdaniu o przeszłości.
D (am losing): czas ciągły teraźniejszy, który nie opisuje jednorazowego zdarzenia z wczoraj.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz Past Simple, gdy w zdaniu jest określony czas przeszły (yesterday).
Zadanie 30.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Wow, nice picture! When _____ this photo?
A.has Dan taken
B.Dan took
C.did Dan take
D.Dan has taken
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Pytanie z *when* dotyczy konkretnego momentu w przeszłości, więc używamy Past Simple, a nie Present Perfect. Pytanie w Past Simple tworzymy z *did* i czasownikiem w formie podstawowej, a szyk to: słowo pytające, *did*, podmiot, czasownik. Dlatego *did Dan take*, a nie *Dan took*. Poprawna odpowiedź to C: When did Dan take this photo?
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (has Dan taken): Present Perfect z *when* jest błędem, bo pytamy o konkretny moment.
B (Dan took): brak operatora *did* i zły szyk pytania.
D (Dan has taken): zdanie oznajmujące w szyku pytania i zły czas.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytanie z when w Past Simple, pamiętając, że when nie łączy się z Present Perfect.
Zadanie 31.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
Tom _____ in London since Monday. Yesterday he _____ a museum.
A.was / visited
B.has been / visited
C.has been / has visited
D.is / visited
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Pierwsze zdanie opisuje stan, który trwa od poniedziałku do teraz (*since Monday*), więc potrzebny jest Present Perfect: *has been*. Drugie zdanie mówi o zdarzeniu z wczoraj (*yesterday*), czyli o zakończonym momencie w przeszłości, więc Past Simple: *visited*. Present Perfect z *yesterday* jest błędem. Poprawna odpowiedź to B: Tom has been in London since Monday. Yesterday he visited a museum.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (was / visited): Past Simple przy *since Monday*, które wymaga Present Perfect.
C (has been / has visited): Present Perfect przy *yesterday*.
D (is / visited): kalka z polskiego „jest od poniedziałku”; po *since* potrzebny jest Present Perfect.
Sprawdzana umiejętność: Łączysz w jednym tekście Present Perfect (since) i Past Simple (yesterday).
Zadanie 32.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
– I can't carry all these bags. – Don't worry, I _____ you.
A.will help
B.am going help
C.going to help
D.helps
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Decyzję podjętą w chwili mówienia, jako reakcję na sytuację, wyrażamy przez *will* i czasownik w formie podstawowej. Druga osoba nie planowała tego wcześniej, tylko oferuje pomoc w odpowiedzi na słowa pierwszej. Konstrukcja *going to* wymaga *am/is/are* oraz *to* (*am going to help*), a po *I* czasownik nie przyjmuje -s. Poprawna odpowiedź to A: Don't worry, I will help you.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (am going help): brak *to* w konstrukcji *going to*.
C (going to help): brak *am* przed *going to*.
D (helps): Present Simple z końcówką -s przy *I*, a nie forma przyszła.
Sprawdzana umiejętność: Używasz will z bezokolicznikiem przy spontanicznej decyzji podjętej w chwili mówienia.
Zadanie 33.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
I promise I _____ tell anyone your secret.
A.am not
B.don't
C.not will
D.won't
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Obietnice o przyszłości wyrażamy przez *will*, a przeczenie to *will not*, w mowie potocznej *won't*, po którym stoi czasownik w formie podstawowej. Po *won't* nie dodajemy *to* ani końcówek. Wariant C ma zły szyk, bo *not* musi stać po *will*. Poprawna odpowiedź to D: I promise I won't tell anyone your secret.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (am not): *am not* wymaga imiesłowu -ing lub przymiotnika, a nie bezokolicznika.
B (don't): Present Simple nie wyraża obietnicy dotyczącej przyszłości.
C (not will): zły szyk, bo *not* stoi po *will*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz przeczenie z will w obietnicy.
Zadanie 34.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Look at the sky! It _____ snow.
A.is going
B.goes to
C.is going to
D.are going to
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Gdy przewidujemy przyszłość na podstawie tego, co widzimy teraz (*Look at the sky!*), używamy konstrukcji *be going to* i czasownika w formie podstawowej. Dla *it* potrzebne jest *is*, więc pełna forma to *is going to snow*. Brak *to* (A) oraz zła osoba (D) to częste błędy w tej konstrukcji. Poprawna odpowiedź to C: Look at the sky! It is going to snow.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (is going): brak *to*, więc zdanie znaczy „idzie” i nie jest formą przyszłą.
B (goes to): Present Simple z *to*, nieistniejąca konstrukcja przyszła.
D (are going to): zła osoba, bo *are* jest dla *you/we/they*, a nie dla *it*.
Sprawdzana umiejętność: Używasz be going to do przewidywania opartego na tym, co widać w tej chwili.
Zadanie 35.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie obu luk.
– Why have you bought so much paint? – We (1) _____ the kitchen this weekend. – Great, I (2) _____ you!
A.are going to paint / will help
B.are going paint / will help
C.are going to paint / help
D.is going to paint / will help
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Plan podjęty wcześniej (farba już kupiona) wyrażamy przez *be going to*, a spontaniczną ofertę pomocy przez *will*. W luce (1) podmiot *we* wymaga *are going to paint*, z pełną konstrukcją *going to*. W luce (2) *I will help* to decyzja w chwili mówienia, a w wariancie C brakuje formy przyszłej. Poprawna odpowiedź to A: We are going to paint the kitchen this weekend. Great, I will help you!
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (are going paint): brak *to* w konstrukcji *going to*.
C (are going to paint / help): w luce (2) Present Simple bez *will*, więc nie ma formy przyszłej.
D (is going to paint / will help): *is* nie pasuje do podmiotu *we*.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz going to dla wcześniejszego planu i will dla spontanicznej oferty w jednym dialogu.
Zadanie 36.(0–3 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika podanego w nawiasie (Present Perfect). Nie używaj form skróconych.
Jan (1) _____ (visit) Rome three times. His sister (2) _____ (never / be) there, but she (3) _____ (see) many photos of it.
Odpowiedź
Odpowiedź:
has visited
has never been
has seen
Rozwiązanie
Present Perfect tworzymy z *have/has* i trzecią formą czasownika. Podmioty *Jan*, *his sister* i *she* są w trzeciej osobie liczby pojedynczej, więc w każdej luce potrzebne jest *has*. W luce (1) czasownik regularny daje *visited*. W luce (2) *never* stoi między *has* a imiesłowem *been*. W luce (3) *see* jest nieregularne: see – saw – *seen*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luki (1)–(3): *have* zamiast *has* przy trzeciej osobie liczby pojedynczej.
Luka (2): *never has been* lub *has been never* (zły szyk) albo *has never be*.
Luka (3): *has saw* (druga forma zamiast trzeciej).
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz Present Perfect z czasownikami regularnym i nieregularnymi oraz z przysłówkiem never.
Zadanie 37.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika (lub wyrazów) podanych w nawiasie. Użyj Present Perfect. Nie używaj form skróconych.
– (1) _____ (you / ever / ride) a horse? – No, I (2) _____ (not / ride) one yet, but my brother (3) _____ (ride) horses since he was eight. – (4) _____ (he / win) any competitions?
Odpowiedź
Odpowiedź:
Have you ever ridden
have not ridden
has ridden / has been riding
Has he won
Rozwiązanie
Present Perfect w pytaniu zaczyna się od *have/has*, potem stoi podmiot i trzecia forma czasownika. W luce (1) szyk to *Have you ever ridden*, a *ride* jest nieregularne: ride – rode – *ridden*. W luce (2) przeczenie to *have not ridden*, a w luce (3) potrzebne jest *has ridden*, bo brat to trzecia osoba (*since he was eight* wymaga Present Perfect). Jako poprawną akceptujemy też *has been riding*, choć ta forma wykracza poza program. W luce (4) pytanie o doświadczenie brzmi *Has he won*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *Did you ever ride* (Past Simple) lub *Have you ever rode* (druga forma zamiast trzeciej).
Luka (2): *have not rode* lub *did not ridden*.
Luka (3): *have ridden* po podmiocie *my brother*.
Luka (4): *Did he win* (pytanie ma być w Present Perfect) lub *Has he winned*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytania i przeczenia w Present Perfect (ever, yet, since) w krótkim dialogu.
Zadanie 38.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika podanego w nawiasie (Present Perfect lub Past Simple). Nie używaj form skróconych.
Tomek (1) _____ (live) in Gdańsk for six years. He (2) _____ (move) there when he was ten. He (3) _____ (visit) many museums since then, but he (4) _____ (not / see) the science museum yet.
Odpowiedź
Odpowiedź:
has lived / has been living
moved
has visited
has not seen
Rozwiązanie
O wyborze czasu decydują sygnały: *for six years*, *since then* i *yet* wymagają Present Perfect, a *when he was ten* (zakończony moment) wymaga Past Simple. W luce (1) potrzebne jest *has lived*; akceptujemy też *has been living*, choć ta forma wykracza poza program. W luce (2) *moved*, bo to jednorazowe zdarzenie z przeszłości. W luce (3) *has visited*, a w luce (4) przeczenie *has not seen*, gdzie *see* ma trzecią formę *seen*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *lives* lub *lived* – kalka z polskiego „mieszka od sześciu lat” albo Past Simple przy *for six years*.
Luka (2): *has moved* – Present Perfect przy *when he was ten*.
Luka (3): *visited* – Past Simple mimo *since then*.
Luka (4): *did not see* lub *has not saw*.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz Present Perfect lub Past Simple w krótkim tekście, kierując się sygnałami czasu.
Zadanie 39.(0–4 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę jedno słowo. W lukach (1), (2) i (4) chodzi o wyrażenie *would like to*, a w luce (3) o obowiązek (*have to*).
– (1) _____ you like to come to my party on Saturday? – I would (2) _____ to, but I (3) _____ to visit my grandmother that day. – That is a pity. (4) _____ you like to come on Sunday instead?
Odpowiedź
Odpowiedź:
Would
like / love
have / need
Would
Rozwiązanie
Uprzejme pytania i propozycje tworzymy przez *Would you like to...?*, a odpowiedź zaczyna się od *I would like to* (w mowie *I'd like to*). W luce (1) i (4) pytanie otwiera słowo *Would*. W luce (2) po *would* stoi *like*; akceptujemy też *love*. W luce (3) zdanie z *to visit* wymaga *have to* (obowiązek), więc wpisujemy *have*; akceptujemy też *need*, bo daje to samo znaczenie.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luki (1) i (4): *Do you like to come...?* – pytanie o upodobanie zamiast uprzejmej propozycji.
Luka (2): *would likes* lub *would to* – brak *like* albo -s po *would*.
Luka (3): *must* – po *must* nie występuje *to*, więc zdanie byłoby niepoprawne.
Sprawdzana umiejętność: Uzupełniasz dialog z zaproszeniem wyrażeniem would like to oraz czasownikiem wyrażającym obowiązek.
Zadanie 40.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę właściwą formę wyrażenia *have to* (Present Simple lub Past Simple), tak aby zdanie miało sens. Nie używaj form skróconych.
(1) My brother _____ (have to) get up at five on weekdays because he works in a bakery. (2) We _____ (not / have to) wear a uniform at our school, so we can wear what we like. (3) _____ (you / have to) help in the garden every week? (4) Last Monday I _____ (have to) stay at home because I was ill.
Odpowiedź
Odpowiedź:
has to
do not have to
Do you have to
had to
Rozwiązanie
*Have to* wyraża konieczność i zmienia się jak zwykły czasownik: w Present Simple dla trzeciej osoby *has to*, przeczenie to *do/does not have to* (brak obowiązku), a pytanie tworzymy z *do/does*. W (1) podmiot *my brother* wymaga *has to*. W (2) *so we can wear what we like* mówi, że nie ma obowiązku, więc *do not have to*. W (3) pytanie to *Do you have to*, a w (4) czas przeszły (*last Monday*) daje *had to*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *have to* po podmiocie w trzeciej osobie liczby pojedynczej.
Luka (2): *must not wear* – zakaz zamiast braku obowiązku.
Luka (3): *Have you to help* – szyk bez operatora *do*.
Luka (4): *has to* lub *must* – forma teraźniejsza mimo *last Monday*.
Sprawdzana umiejętność: Wpisujesz formy have to w twierdzeniu, przeczeniu, pytaniu i w czasie przeszłym.
Zadanie 41.(0–4 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika podanego w nawiasie w Future Simple (z użyciem *will*). Nie używaj form skróconych.
I think our team (1) _____ (win) the match tomorrow. The weather forecast says it (2) _____ (not / rain), so we can play outside. Maybe my parents (3) _____ (come) to watch us. After the match we (4) _____ (be) very hungry!
Odpowiedź
Odpowiedź:
will win
will not rain
will come
will be
Rozwiązanie
Future Simple tworzymy przez *will* i czasownik w formie podstawowej, a przeczenie przez *will not* (skrót *won't* jest tu zabroniony). Po *will* czasownik nie przyjmuje -s ani -ing, nawet przy podmiocie *it* lub *we*. W luce (1) *will win*, w luce (2) *will not rain*. W lukach (3) i (4) wpisujemy *will come* oraz *will be*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *will wins* – końcówka -s po *will*.
Luka (2): *will not to rain* lub *not will rain* (zły szyk).
Luka (3): *will to come* – dodane *to* po *will*.
Luka (4): *will being* lub *will is*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz zdania twierdzące i przeczące w Future Simple (will).
Zadanie 42.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę właściwą formę czasownika (lub wyrazów) podanych w nawiasie, używając konstrukcji *be going to*. Nie używaj form skróconych.
– What (1) _____ (you / do) on Saturday? – I (2) _____ (visit) my cousins. They (3) _____ (cook) a big dinner for us. And you? – My brother and I (4) _____ (not / do) much. We are tired after the week.
Odpowiedź
Odpowiedź:
are you going to do
am going to visit
are going to cook
are not going to do
Rozwiązanie
Plany wyrażamy przez *be going to* i czasownik w formie podstawowej, a *be* zmienia się zależnie od podmiotu. W luce (1) pytanie ma szyk *are you going to do*. W luce (2) po *I* jest *am going to visit*, a w luce (3) po *they* jest *are going to cook*. W luce (4) podmiot *my brother and I* to *we*, więc przeczenie brzmi *are not going to do*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *you are going to do* – zdanie oznajmujące zamiast pytania.
Luka (2): *am going visit* lub *go to visit* – brak *to* albo brak *am*.
Luka (3): *is going to cook* – zła osoba po *they*.
Luka (4): *is not going to do* – *is* po podmiocie złożonym *my brother and I*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz pytanie, twierdzenia i przeczenie z be going to w dialogu o planach.
Zadanie 43.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnie
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do pięciu wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) I came to this school three years ago and I am still here. I _____ at this school for three years. (BEEN)
(2) Tom went to the shop and he is not back yet. Tom _____ to the shop. (GONE)
(3) I last saw Jana a month ago. I _____ Jana for a month. (NOT)
Odpowiedź
Odpowiedź:
have been
has gone
have not seen
Rozwiązanie
Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością i tworzy się z *have/has* i trzecią formą czasownika. W (1) stan trwa do dziś, więc *have been* (podmiot *I*). W (2) Tom poszedł i jeszcze nie wrócił, więc *has gone* (po *Tom* używamy *has*). W (3) wyraz NOT każe zbudować przeczenie *have not seen*; nie można użyć skrótu *haven't*. Wszystkie odpowiedzi mają od 2 do 3 wyrazów, więc mieszczą się w limicie.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *am been* lub *was* – zły operator lub Past Simple przy *for three years*.
Zdanie (2): *has been* – znaczy „był i wrócił”, a nie „poszedł i go nie ma”.
Zdanie (3): *did not see* – Past Simple nie oddaje długości okresu z *for a month*.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania, używając Present Perfect z podanym wyrazem w niezmienionej formie.
Zadanie 44.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do pięciu wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) It is not necessary for you to bring a pencil case to the exam. You _____ a pencil case to the exam. (HAVE)
(2) Pawel plans to learn to drive next year. Pawel _____ learn to drive next year. (GOING)
(3) I want a glass of orange juice, please. I _____ a glass of orange juice, please. (LIKE)
Odpowiedź
Odpowiedź:
do not have to bring
is going to
would like
Rozwiązanie
Zdania wymagają trzech różnych konstrukcji. W (1) brak konieczności oddajemy przeczeniem *do not have to* i czasownikiem *bring*. W (2) plan wyrażamy przez *is going to* (po *Pawel* używamy *is*), a czasownik *learn* jest już w zdaniu. W (3) uprzejmą prośbę wyraża *would like*. Odpowiedzi mają kolejno 5, 3 i 2 wyrazy, więc mieszczą się w limicie od dwóch do pięciu.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *must not bring* (zakaz) lub *do not have bring* (brak *to*); *must not* zmienia znaczenie.
Zdanie (2): *is going learn* lub *are going to* – brak *to* albo zła forma *be*.
Zdanie (3): *would likes* lub *will like* – -s po *would* albo *will*.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania, używając have to, going to i would like z podanym wyrazem w niezmienionej formie.
Zadanie 45.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Excuse me, _____ you tell me the way to the station, please?
A.must
B.may
C.can
D.mustn't
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Prośbę skierowaną do drugiej osoby o udzielenie informacji zaczynamy od *can you* (lub *could you*). Czasownik *can* w pytaniu stoi przed podmiotem *you* i po nim następuje czasownik w formie podstawowej (*tell*). *May* służy do proszenia o zgodę dla siebie (*May I...?*), a nie do prośby skierowanej do kogoś. Poprawna odpowiedź to C: Excuse me, can you tell me the way to the station, please?
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (must): *must* wyraża konieczność, a nie prośbę.
B (may): *may* pasuje do pytania o pozwolenie dla mówiącego (*May I...?*), a nie do pytania o to, co zrobi rozmówca.
D (mustn't): zakaz nie ma sensu w uprzejmej prośbie.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz czasownik modalny can w prośbie o informację.
Zadanie 46.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
When Ola was four, she _____ read, but now she reads long books.
A.can't
B.couldn't
C.mustn't
D.may not
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Umiejętność lub jej brak w przeszłości wyrażamy formą *could* (*couldn't*). Fragment *When Ola was four* wskazuje na przeszłość, a *now she reads* zestawia ją z teraźniejszością. Forma *can't* odnosiłaby się do teraźniejszości. Poprawna odpowiedź to B: When Ola was four, she couldn't read, but now she reads long books.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (can't): forma teraźniejsza w zdaniu o przeszłości (*was four*).
C (mustn't): oznacza zakaz, a nie brak umiejętności.
D (may not): oznacza brak pozwolenia lub możliwość i nie opisuje umiejętności dziecka.
Sprawdzana umiejętność: Używasz could do wyrażenia umiejętności w przeszłości.
Zadanie 47.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
You look very tired. I think you _____ go to bed earlier tonight.
A.should
B.mustn't
C.can't
D.may not
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Radę, czyli to, co według mówiącego jest dobrym pomysłem, wyrażamy czasownikiem *should* z bezokolicznikiem bez *to*. Zdanie zaczyna się od *I think you...*, a powód rady to zmęczenie. Pozostałe warianty mówią o zakazie lub braku możliwości, co nie pasuje do sensu. Poprawna odpowiedź to A: I think you should go to bed earlier tonight.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (mustn't): oznacza zakaz, więc zdanie radziłoby zmęczonej osobie nie iść spać.
C (can't): oznacza brak możliwości, a nie radę.
D (may not): oznacza brak pozwolenia lub niepewną możliwość i nie jest radą.
Sprawdzana umiejętność: Używasz should do udzielenia rady.
Zadanie 48.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Tomorrow is a holiday, so we _____ get up early. We can sleep as long as we like.
A.must
B.mustn't
C.can't
D.don't have to
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
*Don't have to* oznacza, że coś nie jest konieczne, ale wolno to zrobić. Drugie zdanie (*We can sleep as long as we like*) pokazuje, że nikt nas nie zmusza do wczesnego wstawania. Polskie „nie musimy” to *don't have to*, a nie *mustn't*, które znaczy „nie wolno”. Poprawna odpowiedź to D: Tomorrow is a holiday, so we don't have to get up early.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (must): oznacza konieczność, czyli przeciwieństwo sensu zdania.
B (mustn't): oznacza zakaz („nie wolno”), a nie brak obowiązku; typowa pomyłka przy tłumaczeniu „nie musimy”.
C (can't): oznacza brak możliwości i przeczy zdaniu *We can sleep...*.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz don't have to (brak konieczności) od zakazu i braku możliwości.
Zadanie 49.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
English _____ in many countries around the world.
A.is spoken
B.speaks
C.are spoken
D.speaking
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Strona bierna w Present Simple składa się z *am/is/are* i trzeciej formy czasownika (*spoken*). Podmiot *English* (język) jest w liczbie pojedynczej, więc potrzebne jest *is*. Język nie wykonuje czynności mówienia, tylko jest używany przez ludzi, dlatego strona bierna jest właściwa. Poprawna odpowiedź to A: English is spoken in many countries around the world.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (speaks): strona czynna, jakby język sam mówił.
C (are spoken): zła forma *to be* przy podmiocie w liczbie pojedynczej.
D (speaking): sama forma -ing bez czasownika posiłkowego nie tworzy czasu.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz stronę bierną w Present Simple (is spoken).
Zadanie 50.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
The new bridge _____ last year by a local company.
A.was build
B.built
C.is built
D.was built
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Strona bierna w Past Simple to *was/were* i trzecia forma czasownika. Wskazują na nią dwa sygnały: *last year* (przeszłość) i *by a local company* (wykonawca czynności). Czasownik *build* jest nieregularny: *build – built – built*, więc po *was* potrzebna jest forma *built*, a nie *build*. Poprawna odpowiedź to D: The new bridge was built last year by a local company.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (was build): po *was* użyta forma podstawowa zamiast trzeciej formy czasownika.
B (built): brak *was*, więc w zdaniu nie ma orzeczenia w stronie biernej.
C (is built): Present Simple w zdaniu z *last year*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz stronę bierną w Past Simple (was built).
Zadanie 51.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
Don't worry. The tickets _____ to you tomorrow morning.
A.will send
B.were sent
C.will be sent
D.are send
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Strona bierna w Future Simple ma budowę *will be* i trzecia forma czasownika. Bilety nie wysyłają się same, tylko ktoś je wyśle, więc potrzebna jest strona bierna, a słowo *tomorrow* wskazuje na przyszłość. Z tego wynika *will be sent*. Poprawna odpowiedź to C: The tickets will be sent to you tomorrow morning.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (will send): strona czynna, jakby to bilety wysyłały.
B (were sent): strona bierna w Past Simple, ale *tomorrow* wskazuje na przyszłość.
D (are send): po *are* użyta forma podstawowa zamiast trzeciej formy (*sent*), a do tego brak wskazania przyszłości.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz stronę bierną w Future Simple (will be sent).
Zadanie 52.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
If you heat ice, it _____.
A.melt
B.melts
C.is melt
D.melting
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Zdanie warunkowe typu 0 opisuje prawdę ogólną i prawo natury, a w obu częściach stoi Present Simple. Podmiot *it* jest w trzeciej osobie liczby pojedynczej, więc czasownik dostaje końcówkę -s. Zatem *melts*. Poprawna odpowiedź to B: If you heat ice, it melts.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (melt): brak końcówki -s przy trzeciej osobie liczby pojedynczej.
C (is melt): *is* z formą podstawową, nieistniejąca konstrukcja.
D (melting): sama forma -ing bez czasownika posiłkowego.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz zdanie warunkowe typu 0 o prawdzie ogólnej.
Zadanie 53.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
If it _____ tomorrow, we will stay at home.
A.will rain
B.rained
C.rains
D.raining
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
W zdaniu warunkowym typu I część z *if* ma Present Simple, a część wynikowa *will* i bezokolicznik. Mimo że mówimy o jutrze, po *if* nie używamy *will*. Podmiot *it* wymaga końcówki -s. Poprawna odpowiedź to C: If it rains tomorrow, we will stay at home.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (will rain): *will* po *if*, kalka z polskiego „jeśli będzie padać”.
B (rained): Past Simple po *if* tworzy inny typ zdania warunkowego, a w części wynikowej jest *will*.
D (raining): sama forma -ing bez czasownika posiłkowego.
Sprawdzana umiejętność: Wybierasz Present Simple w zdaniu z if w zdaniu warunkowym typu I.
Zadanie 54.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
We will go for a walk unless it _____.
A.will rain
B.doesn't rain
C.won't rain
D.rains
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
*Unless* znaczy „jeśli nie” i samo niesie przeczenie, więc czasownik po nim jest w formie twierdzącej. Po *unless* używamy Present Simple, tak jak po *if* w zdaniu warunkowym typu I, a nie *will*. Zdanie znaczy: pójdziemy na spacer, chyba że będzie padać. Poprawna odpowiedź to D: We will go for a walk unless it rains.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (will rain): *will* po *unless*, kalka z polskiego „chyba że będzie padać”.
B (doesn't rain): podwójne przeczenie (*unless* + *doesn't*) zmieniłoby sens zdania na „pójdziemy, jeśli będzie padać”.
C (won't rain): *will* po *unless* i dodatkowo przeczenie.
Sprawdzana umiejętność: Używasz unless z czasownikiem w formie twierdzącej Present Simple.
Zadanie 55.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
This book is _____ than the film.
A.interestinger
B.more interesting
C.most interesting
D.as interesting
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Przymiotniki długie, takie jak *interesting*, tworzą stopień wyższy przez dodanie *more* przed przymiotnikiem. Wyraz *than* wskazuje, że porównujemy dwie rzeczy, więc potrzebny jest stopień wyższy. Końcówki -er używamy tylko przy krótkich przymiotnikach. Poprawna odpowiedź to B: This book is more interesting than the film.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu B 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (interestinger): końcówka -er przy długim przymiotniku.
C (most interesting): stopień najwyższy zamiast wyższego, a przy *than* się go nie używa.
D (as interesting): *as ... as* wymaga drugiego *as*, a nie *than*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz stopień wyższy przymiotnika wielosylabowego (more interesting).
Zadanie 56.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
The soup was _____ for me to eat, so I waited.
A.hot enough
B.enough hot
C.too hot
D.so hot
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
*Too* przed przymiotnikiem oznacza „za bardzo”, czyli taki stopień cechy, że coś nie jest możliwe lub wygodne. Zupa była zbyt gorąca, żeby ją jeść, dlatego autor musiał poczekać (*so I waited*). Wzorzec to *too + przymiotnik + for ... to ...*. Poprawna odpowiedź to C: The soup was too hot for me to eat, so I waited.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu C 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (hot enough): *enough* znaczy „wystarczająco”, więc zupa nadawałaby się do jedzenia i *so I waited* nie miałoby sensu.
B (enough hot): *enough* stoi po przymiotniku (*hot enough*), a nie przed nim.
D (so hot): *so ... for me to eat* nie jest poprawną konstrukcją; *so* wymaga dopełnienia z *that*.
Sprawdzana umiejętność: Stosujesz too (z przymiotnikiem) w zdaniu z wynikiem „za gorące, żeby jeść”.
Zadanie 57.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
I enjoy _____ football with my friends at weekends.
A.playing
B.to play
C.play
D.played
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Po czasowniku *enjoy* używamy formy -ing (gerundium), a nie bezokolicznika. Podobnie zachowują się *like*, *love* i *hate* przy czynnościach, które lubimy robić regularnie, ale *enjoy* zawsze wymaga -ing. Poprawna odpowiedź to A: I enjoy playing football with my friends at weekends.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu A 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
B (to play): bezokolicznik z *to* po *enjoy*, kalka z polskiego „lubię grać”.
C (play): forma podstawowa bez *to* i bez -ing.
D (played): forma przeszła nie występuje po *enjoy*.
Sprawdzana umiejętność: Używasz formy -ing po czasowniku enjoy.
Zadanie 58.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zaznacz poprawne uzupełnienie luki.
I'm looking forward to _____ you at the weekend.
A.see
B.to see
C.saw
D.seeing
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
W wyrażeniu *look forward to* słowo *to* jest przyimkiem, a nie częścią bezokolicznika. Po przyimku używamy formy -ing (gerundium), więc potrzebne jest *seeing*. Z tego powodu nie można tu dodać drugiego *to* ani użyć formy podstawowej. Poprawna odpowiedź to D: I'm looking forward to seeing you at the weekend.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zaznaczenie wariantu D 0 p. — inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Typowe błędy
A (see): forma podstawowa po przyimku *to*, typowy błąd z bezokolicznikiem.
B (to see): podwójne *to*; pierwsze jest przyimkiem, więc po nim potrzebna jest forma -ing.
C (saw): forma przeszła nie pasuje po przyimku.
Sprawdzana umiejętność: Używasz formy -ing po wyrażeniu look forward to.
Zadanie 59.(0–3 pkt)Poziom trudności: łatwe
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do czterech wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) It is forbidden to eat in the library. Students _____ in the library. (MUST)
(2) Perhaps it will snow tomorrow. It _____ tomorrow. (MAY)
(3) Lucy is able to speak three languages. Lucy _____ three languages. (CAN)
Odpowiedź
Odpowiedź:
must not eat
may snow
can speak
Rozwiązanie
Czasowniki modalne zmieniają znaczenie zdania i po nich stoi bezokolicznik bez *to*. W (1) zakaz wyrażamy przez *must not*, a potem *eat*. W (2) *perhaps* oznacza możliwość, więc *may* i *snow*. W (3) *is able to* zamieniamy na *can* i *speak*. Wszystkie odpowiedzi mają dwa lub trzy wyrazy, więc mieszczą się w limicie. Skrót *mustn't* nie jest tu akceptowany, bo polecenie zabrania skrótów.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *must not to eat* (zbędne *to*) albo *do not must eat*.
Zdanie (2): *may snowing* albo *may to snow* po modalnym.
Zdanie (3): *can speaks* (końcówka -s po modalnym) lub *can to speak*.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania, używając czasowników modalnych must not, may i can.
Zadanie 60.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do czterech wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) It is not necessary for you to bring a dictionary. You _____ bring a dictionary. (HAVE)
(2) When Maya was ten, she was able to ride a horse. When Maya was ten, she _____ a horse. (COULD)
(3) Is it necessary for me to wear a tie? _____ wear a tie? (HAVE)
Odpowiedź
Odpowiedź:
do not have to
could ride
Do I have to
Rozwiązanie
Brak konieczności wyrażamy przez *do not have to*, umiejętność w przeszłości przez *could*, a pytanie o konieczność przez *Do I have to*. W (1) *it is not necessary* odpowiada *do not have to* (cztery wyrazy). W (2) *was able to* zamieniamy na *could* i *ride* (dwa wyrazy). W (3) pytanie z *have to* tworzymy z operatorem *do* przed podmiotem *I*, czyli *Do I have to* (cztery wyrazy). Skrócone *don't* nie jest akceptowane. Forma *must not* w (1) nie ma sensu, bo oznacza zakaz.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *must not have to* albo *do not have* (brak *to*) – zmiana sensu lub niepełna konstrukcja.
Zdanie (2): *could rode* albo *could to ride* po modalnym.
Zdanie (3): *Have I to* albo *Do I must* – zły operator lub mieszanie konstrukcji.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania z don't have to, could i pytaniem z have to, używając podanego słowa w niezmienionej formie.
Zadanie 61.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę czasownik podany w nawiasie w stronie biernej, w odpowiednim czasie (Present Simple, Past Simple lub Future Simple). Nie używaj form skróconych.
Our school (1) _____ (clean) every day by the caretaker. Last week the windows (2) _____ (wash) too. The new gym (3) _____ (open) next month. Every year all students (4) _____ (invite) to a school picnic.
Odpowiedź
Odpowiedź:
is cleaned
were washed
will be opened
are invited
Rozwiązanie
Strona bierna składa się z formy *to be* we właściwym czasie i trzeciej formy czasownika. W (1) *every day* oznacza Present Simple, a podmiot *school* jest w liczbie pojedynczej, więc *is cleaned*. W (2) *last week* wskazuje na Past Simple, a *windows* jest w liczbie mnogiej, więc *were washed*. W (3) *next month* oznacza przyszłość, więc *will be opened*. W (4) *every year* pokazuje powtarzalność, a *students* to liczba mnoga, więc *are invited*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *cleans* (strona czynna) albo *is clean* (brak końcówki -ed).
Luka (2): *was washed* (liczba pojedyncza przy *windows*) albo *were wash*.
Luka (3): *will open* albo *is opened* mimo *next month*.
Luka (4): *is invited* (zła liczba) albo *invite* (strona czynna).
Sprawdzana umiejętność: Wpisujesz formy strony biernej w Present, Past i Future Simple w krótkim tekście.
Zadanie 62.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zapisz każde zdanie w stronie biernej, rozpoczynając od podanych wyrazów. Zapisz całe nowe zdanie. Formy skrócone (np. won't) są dozwolone. Wykonawcy czynności możesz pominąć, chyba że wymaga go zdanie (4).
(1) Farmers grow rice in this region. Rice ...
(2) Someone stole my bike last night. My bike ...
(3) The council will build a new school here. A new school ...
(4) Did Maria write this poem? Was ...
Odpowiedź
Odpowiedź:
Rice is grown in this region. (also: Rice is grown by farmers in this region.)
My bike was stolen last night.
A new school will be built here. / A new school will be built here by the council.
Was this poem written by Maria?
Rozwiązanie
Przy zmianie na stronę bierną dopełnienie staje się podmiotem, a czasownik przyjmuje formę *to be* w tym samym czasie i trzecią formę czasownika. W (1) Present Simple daje *is grown*. W (2) Past Simple daje *was stolen*. W (3) Future Simple daje *will be built*. W (4) pytanie w Past Simple zaczynamy od *Was*, potem podmiot *this poem* i *written*, a wykonawca *by Maria* musi zostać, bo to właśnie o niego pyta zdanie.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 1 p. — zdanie (4) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *Rice is grow* albo *Rice are grown* – brak trzeciej formy lub zła liczba.
Zdanie (2): *My bike was stole* albo *was stealed* – zła forma czasownika nieregularnego.
Zdanie (3): *will built* albo *will be build* – brak *be* lub trzeciej formy.
Zdanie (4): *Did this poem written...?* albo *Was Maria wrote...?* – pomieszanie operatora ze stroną bierną.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania ze strony czynnej na bierną w Present, Past i Future Simple oraz w pytaniu.
Zadanie 63.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę czasownik podany w nawiasie w odpowiedniej formie (zdania warunkowe typu 0 lub I). Nie używaj form skróconych.
Sasha always has a headache if she (1) _____ (not / drink) enough water. If it (2) _____ (be) hot on Saturday, her parents (3) _____ (go) to the lake. If you (4) _____ (mix) red and yellow paint, you get orange.
Odpowiedź
Odpowiedź:
does not drink
is
will go / are going to go
mix
Rozwiązanie
W zdaniach warunkowych typu 0 i I część z *if* ma Present Simple, a w typie I część wynikowa mówi o przyszłości. W (1) *always* wskazuje na prawdę ogólną, więc *does not drink*. W (2) po *if* używamy Present Simple, więc *is*, a nie *will be*. W (3) część wynikowa typu I ma *will* i bezokolicznik, więc *will go* (akceptowane także *are going to go*). W (4) prawda ogólna (*you get orange*) daje *mix*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *do not drink* albo *will not drink* – zła osoba lub *will* po *if*.
Luka (2): *will be* – *will* po *if*, kalka z polskiego „jeśli będzie”.
Luka (3): *go* (bez *will*) w części wynikowej o przyszłości.
Luka (4): *mixes* – końcówka -s przy podmiocie *you*.
Sprawdzana umiejętność: Wpisujesz formy czasowników w zdaniach warunkowych typu 0 i I.
Zadanie 64.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Przekształć każde zdanie tak, aby było zdaniem warunkowym typu I rozpoczynającym się od If i miało to samo znaczenie. Zapisz całe nowe zdanie. Formy skrócone (np. don't) są dozwolone.
(1) Ola will be happy if she wins the match. If ...
(2) We will stay at home unless the weather gets better. If ...
(3) Take an umbrella, or you will get wet. If ...
Odpowiedź
Odpowiedź:
If Ola wins the match, she will be happy. / If she wins the match, Ola will be happy.
If the weather doesn't get better, we will stay at home. / If the weather does not get better, we will stay at home. / If the weather doesn't improve, we will stay at home.
If you don't take an umbrella, you will get wet. / If you do not take an umbrella, you will get wet.
Rozwiązanie
W zdaniu warunkowym typu I część z *if* ma Present Simple, a część wynikowa *will* i bezokolicznik. W (1) zmieniamy tylko kolejność części: po *If* stoi *Ola wins* (Present Simple, nie *will win*). W (2) *unless* znaczy „jeśli nie”, więc zdanie z *If* musi mieć przeczenie: *if the weather doesn't get better*. W (3) polecenie „weź parasol, bo zmokniesz” zamieniamy na *If you don't take an umbrella, you will get wet*. Po przecinku zdanie wynikowe zachowuje *will*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *If Ola will win...* – *will* po *if*.
Zdanie (2): *If the weather gets better, we will stay...* – brak przeczenia, więc sens jest odwrócony.
Zdanie (3): *If you take an umbrella, you will get wet.* – brak przeczenia, więc sens jest odwrócony.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania na zdania warunkowe typu I rozpoczynające się od If, także ze zdaniem z unless i z poleceniem.
Zadanie 65.(0–4 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz w każdą lukę przymiotnik podany w nawiasie w stopniu wyższym lub najwyższym (jeden lub dwa wyrazy).
My brother is (1) _____ (tall) than me, but my father is the (2) _____ (tall) person in our family. The weather today is (3) _____ (bad) than yesterday. This is the (4) _____ (interesting) book I have ever read.
Odpowiedź
Odpowiedź:
taller
tallest
worse
most interesting
Rozwiązanie
Krótkie przymiotniki stopniujemy końcówkami -er i -est, długie przez *more* i *most*, a niektóre są nieregularne. W (1) *than* wymaga stopnia wyższego, więc *taller*. W (2) po *the* stoi stopień najwyższy, więc *tallest*. W (3) *bad* jest nieregularne: *bad – worse – worst*, więc *worse*. W (4) *interesting* jest długie, a przed luką stoi *the*, więc *most interesting*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *more tall* – *more* przy krótkim przymiotniku.
Luka (2): *tallest* z dodatkowym *most* (*most tallest*) lub *taller*.
Luka (3): *badder* albo *more bad* – regularne stopniowanie przymiotnika nieregularnego.
Luka (4): *interestingest* albo *more interesting* – zły stopień przy *the*.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz stopień wyższy i najwyższy przymiotników krótkich, nieregularnych i długich.
Zadanie 66.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnie
Uzupełnij drugie zdanie tak, aby miało to samo znaczenie co pierwsze. Wykorzystaj wyraz podany wielkimi literami i nie zmieniaj jego formy. Wpisz od dwóch do czterech wyrazów (łącznie z podanym wyrazem). Nie używaj form skróconych.
(1) The box is so heavy that I cannot lift it. The box is _____ me to lift. (TOO)
(2) The room is not big enough for ten people. The room is _____ ten people. (SMALL)
(3) It is too cold to swim in the lake today. It is not _____ to swim in the lake today. (ENOUGH)
Odpowiedź
Odpowiedź:
too heavy for
too small for
warm enough / hot enough
Rozwiązanie
Konstrukcja *too + przymiotnik* oznacza „zbyt”, a *przymiotnik + enough* „wystarczająco”. W (1) „tak ciężkie, że nie mogę podnieść” to *too heavy for me to lift*, więc brakuje *too heavy for*. W (2) „niewystarczająco duży” to „zbyt mały”, więc *too small for*. W (3) „za zimno” zamieniamy na „nie dość ciepło”, czyli *warm enough* (akceptowane także *hot enough*). Wszystkie odpowiedzi mają dwa lub trzy wyrazy.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *too heavy* bez *for* albo *too much heavy for* – brak przyimka lub zbędne *much*.
Zdanie (2): *too big for* – przeciwna cecha, zdanie zmienia sens.
Zdanie (3): *enough warm* – *enough* musi stać po przymiotniku.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdania, używając konstrukcji too i enough z podanym wyrazem w niezmienionej formie.
Zadanie 67.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz w każdą lukę czasownik podany w nawiasie w poprawnej formie (bezokolicznik z to, bezokolicznik bez to lub forma -ing).
Last month Tom decided (1) _____ (take) cooking lessons. He enjoys (2) _____ (try) new recipes, and his parents let him (3) _____ (use) the kitchen on his own. Now he wants (4) _____ (make) a cake for his sister's birthday.
Odpowiedź
Odpowiedź:
to take
trying
use
to make
Rozwiązanie
Forma czasownika zależy od tego, co stoi przed nim. Po *decide* i *want* używamy bezokolicznika z *to*, więc (1) *to take*, a (4) *to make*. Po *enjoy* potrzebne jest -ing, więc (2) *trying*. Po *let him* bezokolicznik stoi bez *to*, więc (3) *use*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — luka (1) poprawna 1 p. — luka (2) poprawna 1 p. — luka (3) poprawna 1 p. — luka (4) poprawna 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Luka (1): *taking* – -ing po *decide*.
Luka (2): *to try* – bezokolicznik po *enjoy*.
Luka (3): *to use* – zbędne *to* po *let him*.
Luka (4): *making* – -ing po *want*.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz bezokolicznik z to, bezokolicznik bez to lub formę -ing po czasownikach decide, enjoy, let i want.
Zadanie 68.(0–4 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W każdym zdaniu jest jeden błąd w formie czasownika. Zapisz całe zdanie w poprawnej wersji, zmieniając tylko ten jeden czasownik (lub jego formę).
(1) I am looking forward to see you next week. (2) My teacher made me to repeat the exercise. (3) She suggested to go to the cinema. (4) My little brother is too young going to school alone.
Odpowiedź
Odpowiedź:
I am looking forward to seeing you next week.
My teacher made me repeat the exercise.
She suggested going to the cinema.
My little brother is too young to go to school alone.
Rozwiązanie
Każdy z czasowników wymaga określonej formy po sobie. W (1) *to* po *look forward* jest przyimkiem, więc potrzebne jest *seeing*. W (2) po *made me* bezokolicznik stoi bez *to*, więc *repeat*. W (3) po *suggest* używamy formy -ing, więc *going*. W (4) konstrukcja *too + przymiotnik + to + bezokolicznik* daje *to go*.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie (1) poprawne 1 p. — zdanie (2) poprawne 1 p. — zdanie (3) poprawne 1 p. — zdanie (4) poprawne 0 p. — brak poprawnej odpowiedzi
Typowe błędy
Zdanie (1): *I am looking forward to see* bez zmiany lub *to be seeing* – pozostawienie bezokolicznika po przyimku.
Zdanie (2): *made me repeating* – -ing zamiast bezokolicznika bez *to*.
Zdanie (3): *suggested to going* – pomieszanie obu form.
Zdanie (4): *too young go* albo *too young for going* – brak *to* lub inna konstrukcja.
Sprawdzana umiejętność: Poprawiasz błędną formę czasownika po look forward to, make, suggest i too ... to.
Zadanie 69.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie, w którym wyróżniony wyraz jest przysłówkiem.
A.Za oknem padał zimny deszcz.
B.Chłopiec zimno spojrzał na kolegę.
C.Dziewczyna wypiła gorącą herbatę.
D.Zima w tym roku była łagodna.
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Przysłówek określa czasownik i odpowiada na pytania „jak?”, „gdzie?”, „kiedy?”; nie odmienia się przez rodzaje i przypadki.
Sprawdź, do jakiego wyrazu odnosi się każdy wyróżniony wyraz.
W zdaniu A „zimny” opisuje rzeczownik „deszcz” (jaki deszcz?) i odmienia się: zimny, zimna, zimne — to przymiotnik.
W zdaniu B „zimno” opisuje czasownik „spojrzał” (jak spojrzał?) i nie odmienia się — to przysłówek.
W zdaniu C „gorącą” opisuje „herbatę” (jaką herbatę?) — to przymiotnik. W zdaniu D „zima” nazywa porę roku i odmienia się przez przypadki — to rzeczownik.
Poprawna odpowiedź to B.
Inny sposób
Zmień rodzaj lub liczbę rzeczownika w zdaniu. Przymiotnik musi się zmienić razem z nim („zimny deszcz” → „zimna woda”), a przysłówek zostaje taki sam („chłopiec zimno spojrzał” → „dziewczynki zimno spojrzały”). Tylko w zdaniu B wyróżniony wyraz się nie zmienia.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Zimny” brzmi podobnie do „zimno”, ale opisuje rzeczownik „deszcz”, więc jest przymiotnikiem.
C) „Gorącą” odpowiada na pytanie „jaką?”, a przysłówek na „jak?”.
D) „Zima” nazywa rzecz (porę roku), więc to rzeczownik.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz przysłówek od przymiotnika i rzeczownika, sprawdzając, do którego wyrazu się odnosi.
Zadanie 70.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wskaż zdanie, w którym wyróżniony wyraz jest liczebnikiem.
A.Tamta droga prowadzi do lasu.
B.Na ławce siedział stary rybak.
C.Każdy uczeń dostał ulotkę.
D.Drugi autobus odjechał punktualnie.
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Liczebnik oznacza liczbę lub kolejność i odpowiada na pytania „ile?” albo „który z kolei?”.
Do każdego wyróżnionego wyrazu zadaj pytanie.
„Tamta” wskazuje drogę, ale nie podaje liczby ani kolejności — to zaimek wskazujący.
„Stary” opisuje cechę rybaka (jaki?) — to przymiotnik.
„Każdy” zastępuje rzeczownik lub mu towarzyszy, ale nie podaje liczby — to zaimek.
„Drugi” odpowiada na pytanie „który z kolei?” — to liczebnik porządkowy.
Poprawna odpowiedź to D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Tamta” wskazuje konkretną drogę, ale nie mówi, ile ich jest ani która z kolei; to zaimek.
B) „Stary” określa cechę (jaki?), a nie liczbę ani kolejność.
C) „Każdy” kojarzy się z ilością („wszyscy po jednym”), ale odpowiada na pytanie „który?”, nie „który z kolei?”; to zaimek.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz liczebnik porządkowy i odróżniasz go od zaimka i przymiotnika.
Zadanie 71.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wskaż zdanie, w którym wyraz obok jest przyimkiem.
A.Obok szkoły powstał nowy plac zabaw.
B.Stoimy obok, więc wszystko słyszymy.
C.Przeszedł obok i nawet nie spojrzał.
D.Zostawiła rower obok i poszła do sklepu.
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Przyimek łączy się z rzeczownikiem i wymaga od niego określonego przypadku; przysłówek stoi sam i określa czasownik.
Sprawdź, czy po wyrazie „obok” stoi rzeczownik, który od niego zależy.
W zdaniu A możesz zapytać „obok czego?” — „obok szkoły”. „Szkoły” to dopełniacz wymagany przez „obok”, więc „obok” jest przyimkiem.
W zdaniach B, C i D po „obok” nie ma takiego rzeczownika; wyraz określa czasownik (gdzie stoimy? gdzie przeszedł? gdzie zostawiła?) — to przysłówek.
Poprawna odpowiedź to A.
Inny sposób
Spróbuj dopisać po „obok” rzeczownik w dopełniaczu. W zdaniu A rzeczownik już tam jest. W B, C i D dopisanie go zmienia budowę zdania (np. „stoimy obok domu”), czyli wyraz bez niego był samodzielnym przysłówkiem.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Uczeń uznaje, że „obok” zawsze jest przyimkiem; tu odpowiada na pytanie „gdzie?” i nie ma przy sobie rzeczownika.
C) To samo: „przeszedł obok” — przysłówek miejsca.
D) „Rower” stoi przed „obok” i nie zależy od niego; „obok” określa czasownik „zostawiła”, więc to przysłówek.
Sprawdzana umiejętność: Rozróżniasz ten sam wyraz użyty raz jako przyimek, a raz jako przysłówek.
Zadanie 72.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Określ przypadek wyróżnionego rzeczownika.
Opowiedziałem bajkę siostrom.
A.dopełniacz
B.biernik
C.celownik
D.miejscownik
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Przypadek rzeczownika ustalasz pytaniem zadanym od czasownika.
Zapytaj od czasownika: opowiedziałem bajkę (komu?) siostrom.
Pytanie „komu?” to pytanie celownika.
Bajkę opowiedziałem (co?) — to biernik, ale to inny wyraz zdania.
Poprawna odpowiedź to C: celownik.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pytanie dopełniacza to „kogo? czego?”; tu pasuje „komu?”.
B) Pytanie biernika to „kogo? co?”; w zdaniu biernikiem jest „bajkę”, nie „siostrom”.
D) Pytanie miejscownika to „o kim? o czym?”; wyraz „siostrom” nie odpowiada na nie.
Sprawdzana umiejętność: Określasz przypadek rzeczownika, zadając pytanie od czasownika.
Zadanie 73.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Określ przypadek wyróżnionego rzeczownika.
Dziewczynka głaskała kota.
A.dopełniacz
B.biernik
C.celownik
D.narzędnik
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Przy rzeczownikach rodzaju męskiego oznaczających istoty biernik i dopełniacz mają taką samą formę, więc przypadek trzeba rozstrzygnąć podmianą.
Zapytaj od czasownika: głaskała (kogo?) kota. Pytanie „kogo?” pasuje do biernika i do dopełniacza.
Podmień „kota” na rzeczownik rodzaju żeńskiego: dziewczynka głaskała kotkę.
Forma „kotkę” to biernik (dopełniacz brzmiałby „kotki”), więc w zdaniu jest biernik.
Poprawna odpowiedź to B: biernik.
Inny sposób
Zamień rzeczownik na nieżywotny rodzaju męskiego, np. „głaskała koc”. Dla takich rzeczowników biernik brzmi jak mianownik („koc”), a dopełniacz inaczej („koca”), więc od razu widzisz, że czasownik „głaskała” wymaga biernika.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pytanie „kogo?” jest wspólne dla dopełniacza i biernika; uczeń nie sprawdza podmianą, który to przypadek. Po „głaskała” musi stać biernik („kotkę”, nie „kotki”).
C) Pytanie celownika brzmi „komu?”; „głaskała komu?” nie pasuje do zdania.
D) Pytanie narzędnika to „z kim? z czym?”; zdanie nie ma przyimka ani takiego znaczenia.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz biernik od dopełniacza przy rzeczowniku, który w obu przypadkach brzmi tak samo.
Zadanie 74.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Określ przypadek wyróżnionego rzeczownika.
Chłopiec nie zauważył dziury w płocie.
A.biernik
B.celownik
C.narzędnik
D.dopełniacz
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Po zaprzeczonym czasowniku przechodnim stoi dopełniacz, mimo że w zdaniu twierdzącym byłby biernik.
Zapytaj od czasownika: nie zauważył (czego?) dziury. Pytanie „czego?” to pytanie dopełniacza.
Porównaj ze zdaniem twierdzącym: chłopiec zauważył dziurę — tu rzeczownik stoi w bierniku („dziurę”).
Po czasowniku z „nie” biernik zamienia się w dopełniacz: „dziury”.
Poprawna odpowiedź to D: dopełniacz.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Biernik pasuje do zdania twierdzącego („zauważył dziurę”); forma „dziury” nie jest biernikiem, a przeczenie „nie” wymaga dopełniacza.
B) Pytanie celownika to „komu?”; „nie zauważył komu?” nie ma sensu.
C) Pytanie narzędnika to „z kim? z czym?”; zdanie tego nie wyraża.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz dopełniacz wymagany przez zaprzeczony czasownik.
Zadanie 75.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz wyraz z nawiasu w odpowiedniej formie.
Pożyczyłem rower ______ (kolega).
Odpowiedź
Odpowiedź:koledze
Rozwiązanie
Zdanie wymaga celownika, bo pożyczyłem (komu?) koledze.
Zapytaj od czasownika: pożyczyłem rower (komu?) — celownik.
Utwórz celownik liczby pojedynczej od „kolega”.
Końcówka „-a” zmienia się w „-e”, a przed nią „g” przechodzi w „dz”: kolega → koledze.
Poprawna forma to „koledze”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „koledze”. 0 p. — inna forma albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„kolegowi” — forma jak przy „sąsiad → sąsiadowi”; przy wyrazach na „-ga” celownik tworzy się z przemianą „g → dz”.
„koleżce”, „kolegu” — wybór złej końcówki.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz formę celownika rzeczownika z przemianą g → dz.
Zadanie 76.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz wyraz z nawiasu w odpowiedniej formie.
W naszym mieście jest wiele wąskich ______ (ulica).
Odpowiedź
Odpowiedź:ulic
Rozwiązanie
Po wyrazie „wiele” rzeczownik stoi w dopełniaczu liczby mnogiej.
Zapytaj: wiele (czego?) — dopełniacz.
Wyraz „wąskich” jest w liczbie mnogiej, więc rzeczownik też.
Dopełniacz liczby mnogiej rzeczowników żeńskich na „-a” zwykle tworzy się przez odrzucenie końcówki: ulic-a → ulic.
Poprawna forma to „ulic”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „ulic”. 0 p. — inna forma albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„ulicy” — to dopełniacz liczby pojedynczej („bez ulicy”); w zdaniu jest liczba mnoga.
„ulice” — to mianownik liczby mnogiej, a „wiele” wymaga dopełniacza.
„ulicach” — to miejscownik liczby mnogiej.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz formę dopełniacza liczby mnogiej rzeczownika żeńskiego.
Zadanie 77.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wpisz wyrazy z nawiasów w formach wskazanych po przecinku.
Pies leżał pod ______ (łóżko, narzędnik liczby pojedynczej) i marzył o ______ (kość, miejscownik liczby pojedynczej).
Odpowiedź
Odpowiedź:łóżkiem; kości
Rozwiązanie
Każdą lukę uzupełniasz osobno, według przypadku podanego w nawiasie.
Narzędnik liczby pojedynczej od „łóżko” (rodzaj nijaki) ma końcówkę „-iem”: łóżko → łóżkiem. Odpowiada na pytanie „pod czym?”.
Miejscownik liczby pojedynczej od „kość” (rodzaj żeński na spółgłoskę miękką) ma końcówkę „-i”: kość → kości. Odpowiada na pytanie „o czym?”.
Poprawna odpowiedź: „łóżkiem”, „kości”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „łóżkiem”. 1 p. — wpisanie „kości”. 0 p. — inne formy albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„łóżku” — to miejscownik („w łóżku”), a po „pod” w tym zdaniu potrzebny jest narzędnik.
„łóżka” — to dopełniacz.
„kością” — to narzędnik; po „o” stoi miejscownik.
„kościa”, „kość” — niezmieniona lub źle zbudowana forma.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz dwie formy rzeczownika we wskazanych przypadkach liczby pojedynczej.
Zadanie 78.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie, w którym czasownik jest w czasie przyszłym.
A.Zadzwoniłem do babci.
B.Zadzwonię do babci.
C.Dzwonię do babci.
D.Zadzwoń do babci.
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Czas czasownika ustalasz po tym, czy czynność już była, trwa teraz, czy dopiero będzie.
„Zadzwoniłem” — czynność już się wydarzyła (końcówka „-łem”): czas przeszły.
„Dzwonię” — czynność dzieje się teraz: czas teraźniejszy.
„Zadzwonię” — czynność dopiero będzie (forma czasownika dokonanego z końcówką „-ę”): czas przyszły.
„Zadzwoń” — polecenie; to tryb rozkazujący, nie czas przyszły.
Poprawna odpowiedź to B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Zadzwoniłem” opisuje czynność, która już się odbyła.
C) „Dzwonię” opisuje czynność trwającą teraz.
D) „Zadzwoń” brzmi podobnie do „zadzwonię” i dotyczy przyszłości, ale to tryb rozkazujący (polecenie).
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz czas przyszły i odróżniasz go od przeszłego, teraźniejszego i trybu rozkazującego.
Zadanie 79.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wskaż zdanie z czasownikiem w trybie przypuszczającym.
A.Pójdziemy do kina w sobotę.
B.Idźcie do kina razem.
C.Poszlibyśmy do kina, gdybyśmy mieli czas.
D.Chodzimy do kina co tydzień.
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Tryb przypuszczający wyraża czynność możliwą, ale niewykonaną; ma w sobie cząstkę „by” (np. „poszlibyśmy”, „gdybyśmy mieli”).
„Pójdziemy” — tryb oznajmujący, czas przyszły: czynność na pewno się odbędzie.
„Idźcie” — tryb rozkazujący: polecenie.
„Poszlibyśmy”, „gdybyśmy mieli” — mają cząstkę „-by-”, czynność jest tylko możliwa: tryb przypuszczający.
„Chodzimy” — tryb oznajmujący, czas teraźniejszy.
Poprawna odpowiedź to C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Pójdziemy” dotyczy przyszłości, ale to pewna czynność (tryb oznajmujący), nie przypuszczenie.
B) „Idźcie” to polecenie, czyli tryb rozkazujący.
D) „Chodzimy” opisuje powtarzającą się czynność; to tryb oznajmujący.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz czasownik w trybie przypuszczającym.
Zadanie 80.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wskaż poprawny opis formy czasownika przeczytałaś.
A.2. osoba, liczba pojedyncza, czas przeszły, rodzaj żeński
B.3. osoba, liczba pojedyncza, czas przeszły, rodzaj żeński
C.2. osoba, liczba pojedyncza, czas przyszły, rodzaj żeński
D.2. osoba, liczba pojedyncza, tryb przypuszczający, rodzaj żeński
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Formę opisujesz po końcówkach: osobową i rodzajową.
Rdzeń „przeczyta-” z cząstką „-ł-” i końcówką „-a” wskazuje czas przeszły rodzaju żeńskiego: przeczytała.
Końcówka „-ś” po „przeczytała” oznacza 2. osobę liczby pojedynczej: ty przeczytałaś.
Sprawdź inne formy tego czasownika: „przeczytała” (3. osoba), „przeczytasz” (czas przyszły), „przeczytałabyś” (tryb przypuszczający). Żadna nie jest formą z zadania.
Poprawna odpowiedź to A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Forma „przeczytała” (bez „-ś”) to 3. osoba; końcówka „-ś” wskazuje 2. osobę.
C) Czas przyszły ma formę „przeczytasz”, nie „przeczytałaś”.
D) Tryb przypuszczający ma cząstkę „-by-”: „przeczytałabyś”.
Sprawdzana umiejętność: Opisujesz formę czasownika pod względem osoby, liczby, czasu i rodzaju.
Zadanie 81.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wskaż zdanie, w którym wyróżniony wyraz jest imiesłowem przysłówkowym współczesnym.
A.Śpiewająca dziewczynka wyszła na scenę.
B.Piosenka zaśpiewana przez chórzystów spodobała się wszystkim.
C.Chłopiec wracał do domu, nucąc wesołą melodię.
D.Zaśpiewawszy piosenkę, uczniowie ukłonili się publiczności.
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Imiesłów przysłówkowy współczesny kończy się na „-ąc”, nie odmienia się i oznacza czynność równoczesną z inną.
„Śpiewająca” odmienia się (śpiewająca, śpiewającej…) i opisuje rzeczownik — to imiesłów przymiotnikowy czynny.
„Zaśpiewana” odmienia się i opisuje rzeczownik — to imiesłów przymiotnikowy bierny.
„Nucąc” nie odmienia się, ma końcówkę „-ąc” i oznacza czynność równoczesną z wracaniem — to imiesłów przysłówkowy współczesny (od czasownika nucić).
„Zaśpiewawszy” ma końcówkę „-wszy” i oznacza czynność wcześniejszą — to imiesłów przysłówkowy uprzedni.
Poprawna odpowiedź to C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Śpiewająca” też kończy się na „-ąca”, ale odmienia się i opisuje rzeczownik „dziewczynka”.
B) „Zaśpiewana” to imiesłów bierny, opisuje rzeczownik „piosenka”.
D) „Zaśpiewawszy” to imiesłów przysłówkowy, ale uprzedni (końcówka „-wszy”), nie współczesny.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz imiesłów przysłówkowy współczesny wśród innych form utworzonych od czasownika.
Zadanie 82.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Od czasownika czytać utwórz: a) imiesłów przysłówkowy współczesny, b) imiesłów przymiotnikowy czynny w mianowniku liczby pojedynczej rodzaju męskiego.
Odpowiedź
Odpowiedź:a) czytając; b) czytający
Rozwiązanie
Oba imiesłowy tworzysz od formy 3. osoby liczby mnogiej czasu teraźniejszego: oni czytają.
Imiesłów przysłówkowy współczesny: „czytają” + „c” — czytając. Nie odmienia się.
Imiesłów przymiotnikowy czynny: „czytają” + „cy” (rodzaj męski, liczba pojedyncza) — czytający. Odmienia się jak przymiotnik (czytająca, czytające…).
Poprawna odpowiedź: a) „czytając”, b) „czytający”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „czytając”. 1 p. — wpisanie „czytający”. 0 p. — inne formy albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„przeczytawszy” — to imiesłów przysłówkowy uprzedni (od czasownika dokonanego), a nie współczesny.
„czytany” — to imiesłów przymiotnikowy bierny, nie czynny.
„czytanie” — to rzeczownik, nie imiesłów.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz od jednego czasownika dwa różne imiesłowy.
Zadanie 83.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wskaż zdanie, w którym wyróżniony wyraz jest imiesłowem przymiotnikowym czynnym.
A.Dziewczynka, czytając książkę, uśmiechała się cicho.
B.Przeczytana książka leży na półce.
C.Czytanie książek to jej pasja.
D.Chłopiec czytający książkę na ławce nie usłyszał dzwonka.
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Imiesłów przymiotnikowy czynny odmienia się jak przymiotnik, opisuje rzeczownik i oznacza, kto wykonuje czynność („który czyta”).
„Czytając” nie odmienia się i określa czynność uśmiechania się — to imiesłów przysłówkowy współczesny.
„Przeczytana” opisuje książkę, ale oznacza czynność, którą wykonano na książce — to imiesłów przymiotnikowy bierny.
„Czytanie” nazywa czynność i odmienia się jak rzeczownik („o czytaniu”) — to rzeczownik odczasownikowy.
„Czytający” opisuje rzeczownik „chłopiec” (który czyta) i odmienia się (czytający, czytającego…) — to imiesłów przymiotnikowy czynny.
Poprawna odpowiedź to D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Czytając” ma zbliżoną końcówkę, ale nie odmienia się; to imiesłów przysłówkowy.
B) „Przeczytana” to imiesłów bierny: czynność wykonano na książce, książka jej nie wykonuje.
C) „Czytanie” to rzeczownik; odpowiada na pytanie „co?” i odmienia się przez przypadki jak rzeczownik.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz imiesłów przymiotnikowy czynny od imiesłowu przysłówkowego, biernego i rzeczownika, gdy wszystkie pochodzą od tego samego czasownika.
Zadanie 84.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż poprawną formę stopnia wyższego przymiotnika dobry.
A.lepszy
B.dobrzejszy
C.lepiejszy
D.najlepszy
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Przymiotnik „dobry” stopniuje się nieregularnie: dobry — lepszy — najlepszy.
Stopień równy: dobry.
Stopień wyższy ma osobną formę: lepszy.
Stopień najwyższy: najlepszy.
Zadanie pyta o stopień wyższy, więc poprawna odpowiedź to A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) „Dobrzejszy” to forma utworzona według zwykłej reguły (jak „młodszy”), której dla „dobry” nie ma w polszczyźnie.
C) „Lepiejszy” to forma błędna: powstała przez dodanie końcówki „-szy” do przysłówka „lepiej”, czyli podwójne stopniowanie.
D) „Najlepszy” to stopień najwyższy, a nie wyższy.
Orzeczenie odpowiada na pytania „co robi podmiot? co się z nim dzieje?”; w czasie przyszłym złożonym składa się z dwóch wyrazów.
Znajdź podmiot: kto? — uczniowie.
Zapytaj: co będą robić uczniowie? — będą pisać.
Forma „będą” z bezokolicznikiem „pisać” tworzy razem czas przyszły, więc oba wyrazy należą do orzeczenia.
„Sprawdzian” odpowiada na pytanie „co?” (pisać co?) i jest dopełnieniem.
Poprawna odpowiedź to A: „będą pisać”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) „Pisać” to tylko część orzeczenia; bez „będą” nie wiadomo, że czynność dotyczy przyszłości.
C) „Będą” to tylko część orzeczenia; samo nie mówi, co robią uczniowie.
D) „Sprawdzian” nazywa to, co uczniowie napiszą; to dopełnienie.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz orzeczenie złożone z formy osobowej czasownika i bezokolicznika.
Zadanie 89.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wypisz ze zdania podmiot i orzeczenie.
Z kuchni dobiegał smakowity zapach.
Odpowiedź
Odpowiedź:podmiot: zapach; orzeczenie: dobiegał
Rozwiązanie
Podmiot i orzeczenie ustalasz pytaniami, a nie miejscem w zdaniu.
Znajdź wyraz nazywający czynność: dobiegał. To orzeczenie.
Zapytaj od orzeczenia: kto lub co dobiegało? — zapach. To podmiot (mianownik).
„Z kuchni” na początku zdania nie jest podmiotem: odpowiada na pytanie „skąd?”. „Smakowity” odpowiada na pytanie „jaki?” i opisuje podmiot.
Poprawna odpowiedź: podmiot „zapach” (może być też „smakowity zapach”), orzeczenie „dobiegał”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie podmiotu: „zapach” albo „smakowity zapach”. 1 p. — wskazanie orzeczenia: „dobiegał”. 0 p. — inne odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„kuchni” jako podmiot — uczeń bierze pierwszy rzeczownik w zdaniu; „kuchni” nie stoi w mianowniku i odpowiada na pytanie „skąd?”.
„smakowity” jako podmiot — to przymiotnik odpowiadający na pytanie „jaki?”.
„zapach dobiegał” jako orzeczenie — do orzeczenia nie należy podmiot.
Sprawdzana umiejętność: Wskazujesz podmiot i orzeczenie w zdaniu z szykiem przestawnym.
Zadanie 90.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż przydawkę w zdaniu.
Mama kupiła świeży chleb.
A.Mama
B.kupiła
C.chleb
D.świeży
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Przydawka opisuje rzeczownik i odpowiada na pytania „jaki? który? czyj?”.
Zapytaj o rzeczownik „chleb”: jaki chleb? — świeży.
„Świeży” tylko opisuje chleb, więc jest przydawką.
„Mama” to podmiot, „kupiła” to orzeczenie, a „chleb” odpowiada na pytanie „co?” (kupiła co?) i jest dopełnieniem.
Poprawna odpowiedź to D: „świeży”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Mama” odpowiada na pytanie „kto?”; to podmiot.
B) „Kupiła” nazywa czynność; to orzeczenie.
C) „Chleb” odpowiada na pytanie „co?” i jest dopełnieniem; przydawka opisuje ten rzeczownik.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz przydawkę jako wyraz odpowiadający na pytanie „jaki?”.
Zadanie 91.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Określ funkcję wyróżnionego wyrażenia w zdaniu.
Spotkamy się po lekcjach.
A.okolicznik miejsca
B.okolicznik czasu
C.dopełnienie
D.przydawka
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Okolicznik określa okoliczności czynności (miejsce, czas, sposób, przyczynę) i odpowiada na pytania od orzeczenia.
Znajdź orzeczenie: spotkamy się.
Zapytaj od orzeczenia: kiedy się spotkamy? — po lekcjach.
Pytanie „kiedy?” to pytanie okolicznika czasu. Wyrażenie „po lekcjach” nie opisuje rzeczownika (nie ma przydawki) i nie odpowiada na pytanie przypadka „kogo? czego?” (nie jest dopełnieniem).
Poprawna odpowiedź to B: okolicznik czasu.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Okolicznik miejsca odpowiada na pytanie „gdzie?”; „po lekcjach” mówi, kiedy, a nie gdzie.
C) Dopełnienie odpowiada na pytania przypadków zależnych („kogo? co? komu?”), a tu pasuje „kiedy?”.
D) Przydawka opisuje rzeczownik („jaki?”), a „po lekcjach” określa czas czynności.
Sprawdzana umiejętność: Określasz rodzaj okolicznika, zadając pytanie od orzeczenia.
Zadanie 92.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
1 p. — wskazanie okolicznika: „wczoraj”. 1 p. — wskazanie przydawki: „zabawną”. 0 p. — inne odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„koleżance” jako okolicznik — odpowiada na pytanie „komu?”, więc jest dopełnieniem.
„historię” jako przydawka — odpowiada na pytanie „co?”, więc jest dopełnieniem; przydawką jest wyraz, który ją opisuje.
„siostra” — odpowiada na pytanie „kto?”, to podmiot.
Sprawdzana umiejętność: Wskazujesz okolicznik i przydawkę w zdaniu, w którym występują też dwa dopełnienia.
Zadanie 93.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż równoważnik zdania.
A.Pada deszcz.
B.Piękny dzień.
C.Idziemy do szkoły.
D.Zrobiłem zadanie.
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Równoważnik zdania to wypowiedzenie bez osobowej formy czasownika, czyli bez orzeczenia.
W wypowiedzeniu A „pada” jest osobową formą czasownika, więc to zdanie.
W wypowiedzeniu C „idziemy” to osobowa forma czasownika, więc to zdanie.
W wypowiedzeniu D „zrobiłem” to osobowa forma czasownika, więc to zdanie.
W wypowiedzeniu B nie ma czasownika w formie osobowej, a mimo to wypowiedzenie ma sens: to równoważnik.
Poprawna odpowiedź to B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Pada” to czasownik w formie osobowej (orzeczenie), więc jest to zdanie.
C) „Idziemy” to czasownik w formie osobowej, więc jest to zdanie.
D) „Zrobiłem” to czasownik w formie osobowej, więc jest to zdanie.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz równoważnik zdania od zdania z orzeczeniem.
Zadanie 94.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Ile równoważników zdania jest w tekście?
> Wieczór. Cisza. Nad jeziorem mgła. Rybacy wracali do domu. > (Tekst autorski)
A.jeden
B.dwa
C.trzy
D.cztery
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Każde wypowiedzenie sprawdzasz osobno: czy ma osobową formę czasownika.
„Wieczór.” — brak czasownika: równoważnik.
„Cisza.” — brak czasownika: równoważnik.
„Nad jeziorem mgła.” — brak czasownika: równoważnik.
„Rybacy wracali do domu.” — „wracali” to osobowa forma czasownika: zdanie.
Razem są trzy równoważniki. Poprawna odpowiedź to C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Uczeń zauważa tylko pierwsze wypowiedzenie („Wieczór.”) albo uznaje, że równoważnik to tylko jeden wyraz.
B) Uczeń liczy tylko jednowyrazowe „Wieczór.” i „Cisza.” i pomija „Nad jeziorem mgła.”; brak czasownika decyduje o równoważniku, a nie liczba wyrazów.
D) Uczeń liczy też „Rybacy wracali do domu.”, które ma czasownik „wracali” i jest zdaniem.
Sprawdzana umiejętność: Liczysz równoważniki zdania w krótkim tekście.
Zadanie 95.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wskaż wypowiedzenie, które w całości jest równoważnikiem zdania.
A.Wracając do domu, Marek zgubił klucze.
B.Marek wrócił do domu.
C.Marek, wracając do domu, śpiewał.
D.Powrót Marka do domu.
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Równoważnik zdania w całości nie ma żadnej osobowej formy czasownika.
A: „zgubił” to osobowa forma czasownika, więc całość jest zdaniem; „wracając do domu” to tylko jego część.
B: „wrócił” to osobowa forma czasownika, więc to zdanie.
C: „śpiewał” to osobowa forma czasownika, więc to zdanie; „wracając” jest imiesłowem i nie tworzy orzeczenia.
D: „powrót” to rzeczownik, a w całym wypowiedzeniu nie ma osobowej formy czasownika — to równoważnik.
Poprawna odpowiedź to D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Wracając do domu” brzmi jak równoważnik, ale całe wypowiedzenie ma orzeczenie „zgubił”.
B) „Wrócił” to forma osobowa czasownika, więc wypowiedzenie jest zdaniem.
C) Imiesłów „wracając” nie jest orzeczeniem, ale w wypowiedzeniu jest też „śpiewał”, więc całość jest zdaniem.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz równoważnik zdania od zdania zawierającego równoważnik imiesłowowy.
Zadanie 96.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wpisz wyraz z nawiasu w odpowiedniej formie.
Zobaczyłem ______ (wysoki) wieżę.
Odpowiedź
Odpowiedź:wysoką
Rozwiązanie
Przymiotnik zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku.
Zapytaj od czasownika: zobaczyłem (co?) wieżę — biernik.
„Wieża” to rzeczownik rodzaju żeńskiego w liczbie pojedynczej.
Biernik liczby pojedynczej przymiotnika rodzaju żeńskiego ma końcówkę „-ą”: wysoki → wysoką.
Poprawna forma to „wysoką”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „wysoką”. 0 p. — inna forma albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„wysoka” — to mianownik; zdanie wymaga biernika.
„wysokiej” — to dopełniacz, celownik lub miejscownik, a nie biernik.
„wysokie” — to forma liczby mnogiej albo rodzaju nijakiego.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz formę biernika przymiotnika rodzaju żeńskiego.
Zadanie 97.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wskaż formę przymiotnika, która poprawnie uzupełnia zdanie.
Rozmawiałem z ______ nauczycielką.
A.miłą
B.miła
C.miłej
D.miłe
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Przymiotnik musi mieć ten sam przypadek, rodzaj i liczbę co rzeczownik, do którego się odnosi.
Rzeczownik „nauczycielką” jest w narzędniku (z kim?), w rodzaju żeńskim, w liczbie pojedynczej.
Przymiotnik rodzaju żeńskiego w narzędniku liczby pojedynczej ma końcówkę „-ą”: miły → miłą.
Pozostałe formy odpowiadają innym przypadkom: „miła” to mianownik, „miłej” to dopełniacz, celownik i miejscownik, „miłe” to mianownik rodzaju nijakiego lub liczby mnogiej.
Poprawna odpowiedź to A: „miłą”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) „Miła” to mianownik („miła nauczycielka”), a po „z” w tym zdaniu stoi narzędnik.
C) „Miłej” to dopełniacz, celownik lub miejscownik („o miłej nauczycielce”); po „z” w tym zdaniu rzeczownik „nauczycielką” stoi w narzędniku.
D) „Miłe” nie pasuje do rzeczownika rodzaju żeńskiego w liczbie pojedynczej.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz formę narzędnika przymiotnika do rzeczownika rodzaju żeńskiego.
Zadanie 98.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wpisz wyrazy z nawiasów w odpowiednich formach.
Pies bawił się z ______ (mały) dziećmi, a potem odpoczywał obok ______ (stary) kanapy.
Odpowiedź
Odpowiedź:małymi; starej
Rozwiązanie
Każdą lukę uzupełniasz osobno, patrząc na rzeczownik, który przymiotnik opisuje.
„Z dziećmi” — narzędnik liczby mnogiej („z kim?”). Przymiotnik w narzędniku liczby mnogiej ma końcówkę „-ymi”: mały → małymi.
„Obok kanapy” — dopełniacz liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego („obok czego?”). Przymiotnik rodzaju żeńskiego w dopełniaczu ma końcówkę „-ej”: stary → starej.
Poprawna odpowiedź: „małymi”, „starej”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „małymi”. 1 p. — wpisanie „starej”. 0 p. — inne formy albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„małych” — to dopełniacz lub miejscownik liczby mnogiej, a po „z” jest narzędnik.
„małe” — to mianownik; po przyimku „z” nie stoi mianownik.
„starą” — to biernik lub narzędnik; przyimek „obok” wymaga dopełniacza.
„starego” — to forma rodzaju męskiego lub nijakiego, a „kanapa” jest rodzaju żeńskiego.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz dwie formy przymiotnika w różnych liczbach i przypadkach.
Zadanie 99.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż formę zaimka, która poprawnie uzupełnia zdanie.
Mama zapytała ______ o ocenę z matematyki.
A.mi
B.mną
C.ja
D.mnie
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Formę zaimka ustalasz pytaniem zadanym od czasownika.
Zapytaj: mama zapytała (kogo?) — mnie. To biernik.
Biernik zaimka „ja” brzmi „mnie”.
„Mi” to celownik („komu?”), „mną” to narzędnik, a „ja” to mianownik.
Poprawna odpowiedź to D: „mnie”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Mi” to celownik odpowiadający na pytanie „komu?”, a po „zapytała” stoi biernik („kogo?”).
B) „Mną” to narzędnik („z kim?”), który nie pasuje do zdania.
C) „Ja” to mianownik, czyli forma podmiotu; tu zaimek nie jest podmiotem.
Sprawdzana umiejętność: Dobierasz właściwą formę zaimka osobowego „ja” do przypadka.
Zadanie 100.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wpisz słownie liczebnik 5 w odpowiedniej formie.
Mieszkam tu od ______ lat.
Odpowiedź
Odpowiedź:pięciu
Rozwiązanie
Liczebnik odmienia się przez przypadki i musi mieć ten sam przypadek co rzeczownik, który określa.
Zapytaj: od (kogo? czego?) lat — dopełniacz; przyimek „od” łączy się z dopełniaczem.
Rzeczownik „lat” stoi w dopełniaczu, więc liczebnik też.
Dopełniacz liczebnika „pięć” brzmi „pięciu”.
Poprawna forma to „pięciu”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „pięciu”. 0 p. — inna forma albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„pięć” — to mianownik, a przyimek „od” wymaga dopełniacza.
„pięcioma” — to narzędnik („z pięcioma”).
„pięcią”, „piąci” — formy niepoprawne, niestosowane w polszczyźnie.
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz formę dopełniacza liczebnika głównego.
Zadanie 101.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wpisz liczebniki słowami w odpowiednich formach.
Rozmawiali o ______ (3) uczniach i dla ______ (2) nauczycieli kupili kwiaty.
Odpowiedź
Odpowiedź:trzech; dwóch (dopuszczalnie także: dwu)
Rozwiązanie
Każdą lukę uzupełniasz osobno, według przypadku rzeczownika, który liczebnik określa.
„Rozmawiali o uczniach” — miejscownik („o kim?”). Miejscownik liczebnika „trzy” ma formę „trzech”.
„Kupili kwiaty dla nauczycieli” — dopełniacz („dla kogo?”). Dopełniacz liczebnika „dwa” brzmi „dwóch” (dopuszczalna jest także forma „dwu”).
Poprawna odpowiedź: „trzech”, „dwóch”.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wpisanie „trzech”. 1 p. — wpisanie „dwóch” albo „dwu”. 0 p. — inne formy albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„trzy”, „dwa” — to mianownik; po przyimkach „o” i „dla” liczebnik zmienia formę.
„trzema”, „dwoma” — to narzędnik („z trzema”, „z dwoma”).
„trzej” — to mianownik rodzaju męskoosobowego („trzej uczniowie”).
Sprawdzana umiejętność: Tworzysz formy liczebników głównych w dwóch różnych przypadkach.
Zadanie 102.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie w stronie biernej.
A.Sąsiad naprawił płot.
B.Sąsiad naprawia płot.
C.Płot został naprawiony przez sąsiada.
D.Sąsiad będzie naprawiał płot.
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
W stronie biernej podmiot nie wykonuje czynności, tylko jej doświadcza; wykonawca stoi w dopełnieniu z „przez” albo go nie ma.
A, B i D: podmiot „sąsiad” wykonuje czynność naprawiania — to strona czynna (różnią się tylko czasem).
C: podmiot „płot” nie wykonuje czynności, tylko jest naprawiany; wykonawca „sąsiad” występuje po „przez”. Czasownik ma formę „został naprawiony” — to strona bierna.
Poprawna odpowiedź to C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Naprawił” jest w czasie przeszłym, ale to strona czynna: podmiot „sąsiad” wykonuje czynność.
B) „Naprawia” to strona czynna w czasie teraźniejszym.
D) „Będzie naprawiał” to strona czynna w czasie przyszłym.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz zdanie w stronie biernej.
Zadanie 103.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zamień zdanie na stronę bierną.
Uczniowie napisali sprawdzian.
Odpowiedź
Odpowiedź:Sprawdzian został napisany przez uczniów. (dopuszczalnie także: Sprawdzian był napisany przez uczniów.)
Rozwiązanie
Przekształcenie na stronę bierną polega na zamianie ról: dopełnienie zostaje podmiotem, a podmiot trafia za „przez”.
Dopełnienie „sprawdzian” przechodzi na miejsce podmiotu (mianownik): „sprawdzian”.
Orzeczenie zmienia się w formę bierną: „został napisany” (czas przeszły, rodzaj męski zgodny z podmiotem „sprawdzian”).
Dawny podmiot „uczniowie” stoi po „przez” w bierniku: „przez uczniów”.
Poprawne zdanie: „Sprawdzian został napisany przez uczniów.”
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne zdanie w stronie biernej: podmiot „sprawdzian”, forma „został napisany” albo „był napisany”, wykonawca „przez uczniów”. 0 p. — zdanie bez formy biernej, ze złą formą orzeczenia lub bez zamiany ról, albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„Sprawdzian napisali uczniowie.” — to nadal strona czynna; zmieniono tylko szyk.
„Sprawdzian został napisana przez uczniów.” — forma imiesłowu nie zgadza się z rodzajem męskim podmiotu.
„Uczniowie zostali napisani przez sprawdzian.” — zamieniono role: wykonawcą byłby sprawdzian, a przedmiotem czynności uczniowie.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdanie ze strony czynnej na stronę bierną.
Zadanie 104.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Zamień zdanie na stronę czynną.
Ten most zostanie zbudowany przez robotników.
Odpowiedź
Odpowiedź:Robotnicy zbudują ten most. (dopuszczalny szyk: Ten most zbudują robotnicy.)
Rozwiązanie
Przekształcenie na stronę czynną polega na zamianie ról: wykonawca z „przez” zostaje podmiotem, a dawny podmiot staje się dopełnieniem.
Wykonawca „przez robotników” przechodzi na miejsce podmiotu (mianownik): „robotnicy”.
Orzeczenie „zostanie zbudowany” (czas przyszły) zamieniasz na formę czynną w tym samym czasie: „zbudują”, zgodną z podmiotem „robotnicy”.
Dawny podmiot „ten most” staje się dopełnieniem w bierniku: „ten most” (dla rzeczownika nieżywotnego rodzaju męskiego biernik brzmi tak samo jak mianownik).
Poprawne zdanie: „Robotnicy zbudują ten most.”
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — podmiot w mianowniku: „robotnicy”. 1 p. — orzeczenie w czasie przyszłym strony czynnej („zbudują”) i dopełnienie „ten most”. 0 p. — inne odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„Robotnicy zbudowali ten most.” — czas przeszły zamiast przyszłego.
„Robotników zbuduje ten most.” — wykonawca nie przeszedł do mianownika (forma „robotników” nie może być podmiotem).
„Ten most zostanie zbudowany przez robotników.” — zdanie przepisane bez zmiany strony.
Sprawdzana umiejętność: Przekształcasz zdanie ze strony biernej na czynną, zachowując czas przyszły.
Zadanie 105.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie złożone współrzędnie, w którym zdania składowe łączy stosunek przeciwstawny.
A.Padał deszcz, więc zostaliśmy w domu.
B.Padał deszcz, ale poszliśmy na spacer.
C.Padał deszcz i wiał silny wiatr.
D.Albo zostaniemy w domu, albo pójdziemy do kina.
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Rodzaj zdania złożonego współrzędnie rozpoznajesz po spójniku, który łączy zdania składowe.
W zdaniu A spójnik „więc” pokazuje skutek (padał deszcz, więc zostaliśmy w domu) — to stosunek wynikowy.
W zdaniu B spójnik „ale” zestawia dwie sprawy sprzeczne (pada, a mimo to idziemy) — to stosunek przeciwstawny.
W zdaniu C spójnik „i” dodaje drugą informację — to stosunek łączny. W zdaniu D „albo… albo” wymusza wybór jednej możliwości — to stosunek rozłączny.
Poprawna odpowiedź to B.
Inny sposób
Spróbuj wstawić między zdania „mimo to”. W zdaniu B brzmi to naturalnie („padał deszcz, mimo to poszliśmy”), w pozostałych nie.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Więc” oznacza skutek, a nie przeciwieństwo: zostaliśmy w domu, bo padało.
C) „I” tylko dodaje kolejny fakt, nic nie przeciwstawia.
D) „Albo… albo” podaje możliwości do wyboru (rozłączność), a nie sprzeczność.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz zdanie złożone współrzędnie przeciwstawne po spójniku.
Zadanie 106.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Określ rodzaj zdania złożonego współrzędnie.
Pada śnieg, dlatego drogi są śliskie.
A.łączne
B.rozłączne
C.przeciwstawne
D.wynikowe
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Rodzaj zdania współrzędnego ustalasz, sprawdzając, jaki związek wyraża spójnik.
Pierwsze zdanie podaje przyczynę („pada śnieg”), a drugie skutek („drogi są śliskie”).
Spójnik „dlatego” wprowadza skutek, więc zdania łączy stosunek wynikowy.
Nie ma tu wyboru, sprzeczności ani zwykłego dodawania faktów.
Poprawna odpowiedź to D: wynikowe.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie D. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Zdania łączne tylko dodają informacje („i”, „oraz”); tu drugie zdanie wynika z pierwszego.
B) Rozłączne zawierają wybór („albo”, „lub”); tu nic nie jest do wyboru.
C) Przeciwstawne zawierają sprzeczność („ale”, „lecz”); tu skutek jest zgodny z przyczyną.
Sprawdzana umiejętność: Określasz rodzaj zdania złożonego współrzędnie wynikowego.
Zadanie 107.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Dopasuj zdania do rodzajów zdań złożonych współrzędnie.
Wiał silny wiatr, lecz było ciepło.
Albo wygramy ten mecz, albo przegramy z honorem.
Zepsuł się rower, zatem poszliśmy pieszo.
a) wynikowe b) przeciwstawne c) rozłączne
Wskaż poprawne dopasowanie.
A.1–a, 2–b, 3–c
B.1–c, 2–a, 3–b
C.1–b, 2–c, 3–a
D.1–b, 2–a, 3–c
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Każde zdanie oceń osobno po spójniku.
„Lecz” zestawia sprzeczne fakty (wiatr, a mimo to ciepło) — przeciwstawne (b).
„Albo… albo” podaje dwie możliwości do wyboru — rozłączne (c).
„Zatem” wprowadza skutek zepsucia roweru — wynikowe (a).
Poprawne dopasowanie to 1–b, 2–c, 3–a, czyli odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Zamienione wszystkie trzy pary: „lecz” nie wprowadza skutku, a „albo” nie oznacza sprzeczności.
B) „Albo” to nie skutek, a „zatem” to nie przeciwstawienie.
D) Pierwsza para jest dobra, ale zamieniono 2 i 3: „albo” nie wprowadza skutku, a „zatem” nie daje wyboru.
Sprawdzana umiejętność: Dopasowujesz trzy zdania złożone współrzędnie do rodzaju związku między zdaniami składowymi.
Zadanie 108.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie, w którym zdanie podrzędne jest okolicznikowe czasu.
A.Gdy zadzwonił dzwonek, uczniowie wyszli z klasy.
B.Uczniowie wyszli z klasy, ponieważ zadzwonił dzwonek.
C.Uczniowie stanęli tam, gdzie zwykle czekają na nauczyciela.
D.Uczniowie wyszli szybko, żeby zdążyć na autobus.
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Rodzaj zdania podrzędnego ustalasz pytaniem zadanym od zdania nadrzędnego.
Zdanie A: uczniowie wyszli z klasy — kiedy? Gdy zadzwonił dzwonek. To okolicznik czasu.
Zdanie B: wyszli — dlaczego? To przyczyna.
Zdanie C: stanęli — gdzie? To miejsce.
Zdanie D: wyszli — po co? To cel.
Poprawna odpowiedź to A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Dzwonek jest tu przyczyną wyjścia; spójnik „ponieważ” odpowiada na pytanie „dlaczego?”.
C) „Gdzie” pyta o miejsce, nie o czas.
D) „Żeby” odpowiada na pytanie „po co?”, czyli wskazuje cel.
Jeśli jutro będzie pogoda, pojedziemy nad jezioro.
A.okolicznikowe celu
B.okolicznikowe warunku
C.okolicznikowe przyczyny
D.okolicznikowe czasu
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Zdanie podrzędne oznacza się, zadając pytanie od orzeczenia zdania nadrzędnego.
Zdanie nadrzędne: „pojedziemy nad jezioro”. Podrzędne: „jeśli jutro będzie pogoda”.
Zapytaj: pojedziemy — pod jakim warunkiem? Jeśli będzie pogoda.
Spójnik „jeśli” wprowadza warunek, od którego zależy wyjazd; to nie jest ani przyczyna, ani cel, ani czas.
Poprawna odpowiedź to B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Cel odpowiada na pytanie „po co?”; tu nie podano, po co jedziemy.
C) Przyczyna wyjaśnia, dlaczego coś się stało; tu pogoda jest warunkiem, od którego zależy wyjazd, a nie wyjaśnieniem faktu.
D) „Jeśli” nie pyta o czas, ale o warunek; wyjazd zależy od tego, czy pogoda będzie.
Sprawdzana umiejętność: Określasz rodzaj zdania podrzędnego okolicznikowego warunku.
Zadanie 110.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W zdaniu poniżej są dwa zdania podrzędne. Podaj rodzaj każdego z nich.
Książka, którą wczoraj kupiłem, bardzo mi się podoba, ponieważ ma ciekawą fabułę.
a) którą wczoraj kupiłem b) ponieważ ma ciekawą fabułę
Odpowiedź
Odpowiedź:a) przydawkowe; b) okolicznikowe przyczyny
Rozwiązanie
Dla każdego zdania podrzędnego zadaj pytanie od odpowiedniego wyrazu zdania nadrzędnego.
Zdanie nadrzędne to „Książka bardzo mi się podoba”. Zdanie (a) określa rzeczownik „książka”: jaka książka? — którą wczoraj kupiłem. To zdanie przydawkowe.
Zdanie (b) określa orzeczenie „podoba się”: dlaczego się podoba? — ponieważ ma ciekawą fabułę. To zdanie okolicznikowe przyczyny.
Poprawna odpowiedź: a) przydawkowe; b) okolicznikowe przyczyny.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — a) przydawkowe. 1 p. — b) okolicznikowe przyczyny (akceptowane: „przyczynowe”, „okolicznikowe, bo wskazuje przyczynę”). 0 p. — błędne rodzaje albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
a) „okolicznikowe”: zdanie nie odpowiada na pytanie o okoliczność, tylko opisuje rzeczownik („jaka?”).
b) „okolicznikowe celu”: „ponieważ” podaje przyczynę (dlaczego?), a nie cel (po co?).
b) „przydawkowe”: zdanie nie określa rzeczownika, lecz wyjaśnia, dlaczego książka się podoba.
Sprawdzana umiejętność: Rozróżniasz zdanie podrzędne przydawkowe i okolicznikowe w jednym zdaniu złożonym.
Zadanie 111.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Ile zdań składowych ma zdanie:
Mama gotuje obiad, tata nakrywa do stołu, a my czekamy w pokoju.
A.jedno
B.dwa
C.trzy
D.cztery
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Liczba zdań składowych równa się liczbie orzeczeń.
Zadanie 116.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Wskaż zdanie, w którym przecinek postawiono niepoprawnie.
A.Gdy wróciłem do domu, mama już spała.
B.Lubię lato, ale wolę jesień.
C.Chciałem iść na spacer, lecz zaczął padać deszcz.
D.Słońce świeciło, i ptaki śpiewały.
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Przecinek stawiasz przed spójnikiem zdania podrzędnego i przed spójnikami przeciwstawnymi („ale”, „lecz”), a nie stawiasz go przed „i” łączącym zdania współrzędne.
Wypowiedzenie wykrzyknikowe wyraża emocje, np. zachwyt, zdziwienie, i zwykle kończy się wykrzyknikiem.
A pyta o przebieg dnia — wypowiedzenie pytające.
B wyraża zachwyt nad pogodą — wypowiedzenie wykrzyknikowe.
C zawiera czasownik „wyjdź” w trybie rozkazującym i wyraża polecenie — wypowiedzenie rozkazujące.
D podaje informację o pogodzie — wypowiedzenie oznajmujące.
Poprawna odpowiedź to B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie B. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) „Jak” w tym zdaniu pyta, nie wyraża zachwytu.
C) Zdanie wydaje polecenie (tryb rozkazujący), a nie wyraża zachwytu ani zdziwienia.
D) Zdanie nie wyraża emocji, tylko informuje.
Sprawdzana umiejętność: Odróżniasz wypowiedzenie wykrzyknikowe od pytającego, rozkazującego i oznajmującego.
Zadanie 119.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Określ rodzaj wypowiedzenia.
Zapytałem, kto zamknął drzwi.
A.rozkazujące
B.pytające
C.oznajmujące
D.wykrzyknikowe
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Rodzaj wypowiedzenia ustalasz po zdaniu nadrzędnym, a nie po pojedynczym wyrazie.
Zdanie nadrzędne to „Zapytałem”; czasownik jest w trybie oznajmującym, czasie przeszłym.
Zdanie „kto zamknął drzwi” jest podrzędne i ma w nim zaimek pytający, ale cała wypowiedź niczego nie pyta: mówiący relacjonuje, że zadał pytanie (nie ma pytajnika).
Mówiący przekazuje informację, więc to wypowiedzenie oznajmujące.
Poprawna odpowiedź to C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie C. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Zdanie nie zawiera polecenia ani czasownika w trybie rozkazującym.
B) Zaimek „kto” sugeruje pytanie, ale występuje w zdaniu podrzędnym; wypowiedź jako całość tylko informuje o zadanym pytaniu.
D) Zdanie nie wyraża emocji i nie ma wykrzyknika.
Sprawdzana umiejętność: Określasz rodzaj wypowiedzenia po zdaniu nadrzędnym, a nie po zaimku pytającym w zdaniu podrzędnym.
Zadanie 120.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Wskaż zdanie z imiesłowowym równoważnikiem zdania.
A.Wracając ze szkoły, spotkałem kolegę.
B.Gdy wracałem ze szkoły, spotkałem kolegę.
C.Wracałem ze szkoły i spotkałem kolegę.
D.Spotkany kolega wracał ze szkoły.
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Imiesłowowy równoważnik zdania to wyrażenie z imiesłowem przysłówkowym („-ąc”, „-wszy”) zamiast orzeczenia.
W A „wracając ze szkoły” zawiera imiesłów przysłówkowy współczesny i zastępuje zdanie podrzędne.
W B „gdy wracałem” ma orzeczenie „wracałem”, więc to zdanie podrzędne.
W C „wracałem” i „spotkałem” to dwa orzeczenia; imiesłowu nie ma.
W D „spotkany” to imiesłów przymiotnikowy, który opisuje rzeczownik „kolega”, a nie zastępuje zdania.
Poprawna odpowiedź to A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wskazanie A. 0 p. — wskazanie innej odpowiedzi albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Ma to samo znaczenie, ale „gdy wracałem” to zdanie podrzędne z orzeczeniem, a nie równoważnik.
C) Zdanie złożone współrzędnie, a nie równoważnik.
D) „Spotkany” to imiesłów przymiotnikowy, nie przysłówkowy.
Sprawdzana umiejętność: Rozpoznajesz zdanie z imiesłowowym równoważnikiem zdania.
Zadanie 121.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Zamień wyróżniony równoważnik zdania na zdanie podrzędne.
Idąc do szkoły, słuchałem muzyki.
Odpowiedź
Odpowiedź:Gdy szedłem do szkoły, słuchałem muzyki. (akceptowane też: Kiedy szedłem…, Podczas gdy szedłem…)
Rozwiązanie
Zamieniasz imiesłów na czasownik w formie osobowej i dodajesz spójnik.
„Idąc” oznacza czynność równoczesną z czynnością główną („słuchałem”), więc spójnik to „gdy” lub „kiedy”.
Czasownik „idąc” zamień na formę osobową zgodną z podmiotem „ja” i z czasem zdania głównego (przeszłym): „szedłem”.
Dopisz resztę: „do szkoły”.
Poprawne zdanie: Gdy szedłem do szkoły, słuchałem muzyki.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zdanie podrzędne ze spójnikiem czasu („gdy”, „kiedy”, „podczas gdy”) i czasownikiem „szedłem” (lub „szłam”). 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
„Gdy idę do szkoły”: czas teraźniejszy nie pasuje do czasu przeszłego zdania głównego.
„Gdy poszedłem do szkoły”: czasownik dokonany oznacza czynność wcześniejszą, a „idąc” jest równoczesne.
„Idąc do szkoły, gdy”: zdanie bez orzeczenia nie jest zdaniem podrzędnym; potrzebna jest forma osobowa „szedłem”.
Używamy plików cookies, żeby strona działała poprawnie i żebyśmy wiedzieli, które treści
są dla Was przydatne. Statystyki możesz odrzucić — strona zadziała tak samo. Polityka prywatności